Takeaways by iHunt AI
- Το ΥΠΕΝ αναφέρει ότι τα περίπου 667 εκατ. ευρώ αφορούν το σύνολο των δράσεων πρόληψης και προστασίας των δασών της τελευταίας πενταετίας και όχι μία ενιαία σύμβαση.
- Σύμφωνα με το Υπουργείο, έχουν πραγματοποιηθεί παρεμβάσεις σε περισσότερα από 900.000 στρέμματα δασικών οικοσυστημάτων.
- Για το 2026, το Antinero V-PLUS περιλαμβάνει 19 συμβάσεις συνολικού προϋπολογισμού 81,98 εκατ. ευρώ.
- Η δημοσιονομική διόρθωση των 29,94 εκατ. ευρώ αφορά εύρημα περί κατάτμησης μέρους των συμβάσεων του Antinero II και όχι διαπίστωση ότι τα έργα δεν εκτελέστηκαν.
- Το ΥΠΕΝ υποστηρίζει ότι κανένας ευρωπαϊκός πόρος δεν χάθηκε και ότι η πρόληψη των πυρκαγιών αποτελεί τον βασικό στόχο του προγράμματος.
Με αναλυτική ανακοίνωση απαντά το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στα δημοσιεύματα και στις καταγγελίες που έχουν διατυπωθεί το τελευταίο διάστημα γύρω από το Πρόγραμμα Προστασίας Δασών Antinero, παρουσιάζοντας οικονομικά στοιχεία, στοιχεία συμβάσεων και έργων, αλλά και τη θέση του σχετικά με τη δημοσιονομική διόρθωση που έχει επιβληθεί για μέρος των συμβάσεων του Antinero II.
Το ΥΠΕΝ ξεκαθαρίζει ότι θεωρεί απολύτως θεμιτό τον έλεγχο της διαχείρισης δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος, υποστηρίζει όμως ότι οι ισχυρισμοί περί «σκανδάλου» πρέπει να εξετάζονται με βάση το σύνολο των δεδομένων και όχι με αποσπασματικές αναφορές.
667 εκατ. ευρώ και παρεμβάσεις σε περισσότερα από 900.000 στρέμματα
Σύμφωνα με το Υπουργείο, το ποσό των περίπου 667 εκατ. ευρώ δεν αφορά μία σύμβαση ή έναν ενιαίο διαγωνισμό, αλλά το συνολικό ύψος των δράσεων πρόληψης και προστασίας των δασών που έχουν υλοποιηθεί την τελευταία πενταετία.
Οι παρεμβάσεις, όπως αναφέρεται, ξεπερνούν τα 900.000 στρέμματα δασικών οικοσυστημάτων σε ολόκληρη τη χώρα, ενώ μόνο για το 2026 το Antinero V-PLUS περιλαμβάνει 19 συμβάσεις συνολικού προϋπολογισμού 81,98 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται, κατά το ΥΠΕΝ, για καθαρισμούς και διαχείριση καύσιμης ύλης, συντήρηση δασικών δρόμων και αντιπυρικών ζωνών, στεγασμένες ζώνες, παρεμβάσεις σε κρίσιμα οικοσυστήματα και αρχαιολογικούς χώρους, δασικές υποδομές και υδατοδεξαμενές.
Η σημασία της πρόληψης και της διαχείρισης της καύσιμης ύλης έχει απασχολήσει επανειλημμένα το iHunt. Όπως έχουμε αναφέρει και σε πρόσφατο άρθρο για την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών, η πρόσβαση των επίγειων δυνάμεων, οι καθαρισμοί και η οργανωμένη διαχείριση του δασικού τοπίου αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους στην αντιμετώπιση μιας μεγάλης φωτιάς.
«Ο σχεδιασμός δεν γίνεται από τους αναδόχους»
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον τρόπο σχεδιασμού των έργων. Το ΥΠΕΝ τονίζει ότι οι ανάδοχοι δεν επιλέγουν τις περιοχές ούτε αποφασίζουν το φυσικό αντικείμενο των παρεμβάσεων.
Ο σχεδιασμός, η έγκριση, η επίβλεψη και η παραλαβή των έργων ανήκουν στη Δημόσια Δασική Υπηρεσία, ενώ κάθε παρέμβαση βασίζεται σε δασοτεχνική μελέτη που προσδιορίζει την περιοχή, τις ποσότητες, τις τεχνικές προδιαγραφές και τον προϋπολογισμό.
Σε ό,τι αφορά τις χωριστές διαγωνιστικές διαδικασίες, το Υπουργείο υποστηρίζει ότι αυτές προέκυψαν από τεχνικούς και λειτουργικούς λόγους, όπως τα διαφορετικά δασικά συμπλέγματα, τα διακριτά φυσικά αντικείμενα και η ανάγκη να ολοκληρωθούν οι εργασίες πριν από την αντιπυρική περίοδο.
Η δημοσιονομική διόρθωση των 29,94 εκατ. ευρώ
Ένα από τα βασικά σημεία της ανακοίνωσης αφορά τη δημοσιονομική διόρθωση ύψους 29.942.529,06 ευρώ που επιβλήθηκε με απόφαση της ΕΔΕΛ στις 11 Σεπτεμβρίου 2025.
Η διόρθωση συνδέεται με εύρημα περί τεχνητής κατάτμησης σε μέρος των συμβάσεων του Antinero II της περιόδου 2022-2023. Η απόφαση, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, έχει προσβληθεί ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου και η εκτέλεσή της έχει ανασταλεί με δικαστική απόφαση.
Το Υπουργείο υπογραμμίζει ότι το συγκεκριμένο εύρημα αφορά τον ενιαίο ή χωριστό χαρακτήρα ανάθεσης συγκεκριμένων συμβάσεων και δεν συνιστά διαπίστωση ότι τα έργα δεν εκτελέστηκαν.
Στο Antinero I, όπως αναφέρεται, ελέγχθηκαν οκτώ προσκλήσεις και είκοσι συμβάσεις χωρίς εύρημα, ενώ συνολικά ο έλεγχος αφορούσε 71 συμβάσεις.
ΥΠΕΝ: «Κανένας ευρωπαϊκός πόρος δεν χάθηκε»
Το Υπουργείο απορρίπτει επίσης τον ισχυρισμό περί απώλειας χρημάτων που προορίζονταν για αναδασώσεις και μεταφέρθηκαν στους καθαρισμούς.
Όπως εξηγεί, το Μέτρο 16849 του «Ελλάδα 2.0» περιλαμβάνει τρεις συνδεδεμένους πυλώνες: αναδασώσεις, προληπτική προστασία και αντιδιαβρωτικά/αντιπλημμυρικά έργα. Η ανακατανομή μεταξύ των επιμέρους πυλώνων το 2023, σύμφωνα με την ανακοίνωση, ενσωματώθηκε στο αναθεωρημένο Σχέδιο και εγκρίθηκε σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το ΥΠΕΝ αναφέρει ακόμη ότι, μετά την αναθεώρηση του προγράμματος που εγκρίθηκε στα τέλη του 2025, ο συνολικός προϋπολογισμός του Μέτρου αυξήθηκε κατά 427 εκατ. ευρώ.
Αναδάσωση δεν σημαίνει πάντοτε τεχνητή φύτευση
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αναφορά του Υπουργείου στην αποκατάσταση των καμένων εκτάσεων. Το ΥΠΕΝ επισημαίνει ότι στα μεσογειακά οικοσυστήματα ένα σημαντικό μέρος των εκτάσεων μπορεί να αναγεννηθεί φυσικά και ότι η τεχνητή φύτευση απαιτείται όταν η φυσική αναγέννηση δεν είναι επαρκής.
Το ζήτημα αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για τη διαχείριση της άγριας ζωής. Όπως αναλύσαμε πρόσφατα στο iHunt, η αναδάσωση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως μαζική φύτευση δέντρων, αλλά να λαμβάνει υπόψη τη φυσική αναγέννηση, τη δομή του οικοσυστήματος και τη βιοποικιλότητα.
Το Υπουργείο διευκρινίζει ακόμη ότι η κήρυξη μιας περιοχής ως αναδασωτέας αποτελεί πρωτίστως διοικητικό μέτρο προστασίας από αλλαγή χρήσης και δεν σημαίνει ότι πρέπει αυτομάτως να πραγματοποιηθεί τεχνητή φύτευση.
Η πρόληψη και η καύσιμη ύλη
Στην ανακοίνωση γίνεται εκτενής αναφορά στην επιστημονική βάση των έργων πρόληψης. Το ΥΠΕΝ επικαλείται το πόρισμα της Ανεξάρτητης Επιτροπής υπό τον καθηγητή Johann Georg Goldammer, σύμφωνα με το οποίο η συσσώρευση καύσιμης ύλης αποτελεί βασικό παράγοντα που πρέπει να αντιμετωπιστεί μέσα από ενεργό διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων.
Κατά το Υπουργείο, οι εργασίες του Antinero δεν αποτελούν μηχανισμό που μπορεί να αποτρέψει την εκδήλωση κάθε πυρκαγιάς, αλλά δημιουργούν ευνοϊκότερες συνθήκες για την αντιμετώπισή της: διακόπτουν τη συνέχεια της καύσιμης ύλης, περιορίζουν υπό προϋποθέσεις τη μετάδοση της φωτιάς στις κόμες και διευκολύνουν την πρόσβαση των επίγειων δυνάμεων.
Το ΥΠΕΝ υποστηρίζει ότι τέτοιου είδους αποτελέσματα έχουν καταγραφεί μεταξύ άλλων στη Δυτική Αττική, στον Πύργο Ηλείας και στη Σίβηρη Χαλκιδικής, καθώς και σε παλαιότερες πυρκαγιές σε Φολόη, Πάρνηθα, Πεντέλη και Ωραιόκαστρο.
Το ΥΠΕΝ επικαλείται και ευρωπαϊκή αναγνώριση του Antinero
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το Antinero έχει παρουσιαστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο ως σημαντική επένδυση στην κλιματική ανθεκτικότητα, ενώ τον Μάιο του 2025 ο Επίτροπος Κλίματος Βόπκε Χούκστρα επισκέφθηκε έργο του προγράμματος στον Υμηττό.
Το Υπουργείο σημειώνει επίσης ότι το πρόγραμμα έχει αποτελέσει στο παρελθόν αντικείμενο κοινοβουλευτικών ερωτήσεων από βουλευτές της αντιπολίτευσης, οι οποίοι ζητούσαν την επέκτασή του σε περισσότερες περιοχές.
«Τα στοιχεία και το αποτέλεσμα είναι η καλύτερη απάντηση»
Κλείνοντας την ανακοίνωσή του, το ΥΠΕΝ τονίζει ότι η πρόληψη των δασικών πυρκαγιών αποτελεί υποχρέωση της Πολιτείας και ότι η κριτική σε ένα πρόγραμμα τέτοιας έκτασης είναι θεμιτή.
Παράλληλα όμως προειδοποιεί ότι η επανάληψη, όπως τη χαρακτηρίζει, «ατεκμηρίωτων υπαινιγμών περί δήθεν παράνομων πράξεων» θα αντιμετωπιστεί με τα προβλεπόμενα νόμιμα μέσα, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να προστατευθεί το κύρος της Δασικής Υπηρεσίας και των επιστημόνων και εργαζομένων που συμμετέχουν στην υλοποίηση των έργων.
Πηγή: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας – Γραφείο Τύπου
