Η δράση υλοποιήθηκε στην περιοχή της Παλαιάς Ποταμιάς Χίου από τον Κυνηγετικό Σύλλογο Χίου «Η Άρτεμις», υπό την αιγίδα του Δήμου Χίου, ως πρώτη πιλοτική εφαρμογή ενός σχεδιασμού που μπορεί να επεκταθεί το επόμενο διάστημα και σε άλλες περιοχές.
Η ανάγκη για τέτοιες παρεμβάσεις είναι ιδιαίτερα σημαντική στα νησιά, όπου η διαθεσιμότητα νερού κατά τους θερμούς μήνες αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την επιβίωση και την ευρωστία των πληθυσμών της άγριας πανίδας.
Πέντε μικρά φράγματα σε ρέματα περιοδικής ροής
Για την πρώτη εφαρμογή του προγράμματος επιλέχθηκαν δύο μικρά ρέματα περιοδικής ροής, δυτικά του οικισμού της Παλαιάς Ποταμιάς, τα οποία ενώνονται σε μία κοίτη.
Στα συγκεκριμένα σημεία σχεδιάστηκαν και δημιουργήθηκαν πέντε μικρά φράγματα: δύο σε κάθε ρέμα και ένα στο σημείο όπου ενώνονται οι δύο κοίτες.
Ο σχεδιασμός της παρέμβασης έχει πολλαπλό στόχο: τη μείωση της κλίσης των ρεμάτων, τη μείωση της διάβρωσης του εδάφους, τη συγκράτηση φερτών υλικών, τον εμπλουτισμό των υπόγειων νερών, τη μείωση της ορμής του νερού ώστε να μη χάνεται άσκοπα και τη δημιουργία νέων θέσεων νερού για την άγρια ζωή.
Παρέμβαση μικρής κλίμακας, χωρίς τεχνητό αποτύπωμα
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της δράσης, τα μικρά φράγματα δεν κατασκευάστηκαν με τεχνητά υλικά και δεν προκαλούν οπτική αλλοίωση ή όχληση στο φυσικό περιβάλλον.
Χρησιμοποιήθηκαν πέτρες από τα ίδια τα σημεία παρέμβασης, χωρίς μόνιμες κατασκευές και χωρίς την προσθήκη υλικών που δεν μπορούν να αφαιρεθούν άμεσα. Με αυτόν τον τρόπο, η παρέμβαση παραμένει μικρής κλίμακας και δεν διαταράσσει τη λειτουργία του ενδιαιτήματος.
Η λογική του προγράμματος βασίζεται στη συγκράτηση του νερού εκεί όπου φυσικά περνά, ώστε να παραμένει περισσότερο χρόνο στο τοπίο και να δημιουργεί μικρές, διάσπαρτες θέσεις αξιοποίησης από την άγρια ζωή.
Το νερό ως παράγοντας επιβίωσης για την άγρια πανίδα
Το νερό αποτελεί βασική προϋπόθεση για την άγρια ζωή, όμως μία μόνο θέση νερού σε μια περιοχή δεν είναι αρκετή. Τα είδη που ενδιαιτώνται σε έναν τόπο χρειάζονται περισσότερα και διάσπαρτα σημεία, ώστε να καλύπτουν τις καθημερινές βιολογικές τους ανάγκες χωρίς να σπαταλούν υπερβολική ενέργεια σε μεγάλες μετακινήσεις.
Παράλληλα, όταν τα ζώα αναγκάζονται να μετακινούνται σε μεγάλες αποστάσεις για να βρουν νερό, αυξάνεται και η έκθεσή τους σε κινδύνους, όπως η θήρευση από άρπαγες ή η όχληση.
Με τη δημιουργία περισσότερων μικρών θέσεων νερού, οι πληθυσμοί της άγριας πανίδας μπορούν να παραμένουν πιο εύρωστοι και να αξιοποιούν καλύτερα το ενδιαίτημά τους.
Πρώτα αποτελέσματα στην περιοχή που επλήγη από φωτιά
Το πρόγραμμα έχει ήδη δώσει τα πρώτα του αποτελέσματα, καθώς στην περιοχή όπου εφαρμόστηκε —και η οποία είχε πληγεί από τη φωτιά το περασμένο καλοκαίρι— έχουν δημιουργηθεί θέσεις νερού που, ακόμη και προς το τέλος Ιουνίου, διατηρούν το νερό σε ικανοποιητικό επίπεδο.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι μικρές, στοχευμένες και φυσικές παρεμβάσεις μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη στήριξη της βιοποικιλότητας, ειδικά σε νησιωτικές περιοχές όπου η λειψυδρία και οι υψηλές θερμοκρασίες δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις στην άγρια ζωή.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να σχεδιαστεί η εντατικοποίηση της δράσης, ώστε το πρόγραμμα «Μικρά Φράγματα – Μεγάλη Βιοποικιλότητα» να δοκιμαστεί και σε άλλες περιοχές.
