Η Βόρεια Πίνδος αναδεικνύεται ως το σημαντικότερο καταφύγιο του βαλκανικού αγριόγιδου στην Ελλάδα, καθώς στην ευρύτερη περιοχή καταγράφεται σχεδόν το ένα τρίτο του ελληνικού πληθυσμού του είδους.
Τη σημασία της περιοχής για τη διατήρηση του βαλκανικού αγριόγιδου, αλλά και την ανάγκη στενότερης συνεργασίας μεταξύ των βαλκανικών χωρών, ανέδειξε το 1ο Διεθνές Συνέδριο για το Βαλκανικό Αγριόγιδο, που πραγματοποιήθηκε στην Κόνιτσα, με τη συμμετοχή περισσότερων από 70 επιστημόνων, ερευνητών και εκπροσώπων φορέων από ολόκληρη τη Βαλκανική.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο, η Βόρεια Πίνδος αποτελεί σήμερα το σημαντικότερο κέντρο εξάπλωσης του είδους στη χώρα μας, με 13 πληθυσμούς και περίπου 800 ζώα σε Τύμφη, χαράδρες Βίκου και Αώου, Τραπεζίτσα, Σμόλικα, Γράμμο, Βόιο, Νεμέρτσικα και τα γύρω βουνά.
Το πρώτο διεθνές συνέδριο αποκλειστικά για το βαλκανικό αγριόγιδο
Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε από τις 25 έως τις 27 Ιουνίου στο Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO Βίκου – Αώου, υπό την αιγίδα της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης και ειδικότερα της Επιτροπής Ειδικών για τα Αιγαγροειδή.
Πρόκειται για το πρώτο διεθνές επιστημονικό φόρουμ που ήταν αφιερωμένο αποκλειστικά στο βαλκανικό αγριόγιδο, Rupicapra rupicapra balcanica, ένα εμβληματικό είδος των ορεινών οικοσυστημάτων της Βαλκανικής.
Η διοργάνωση έγινε από την Πίνδος Περιβαλλοντική, το Εργαστήριο Διατήρησης της Βιοποικιλότητας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, τον Σύλλογο «Αγριόγιδο στα Βουνά – Balkan Chamois Society» και το Ορεινό Παρατηρητήριο Ελλάδος, στο πλαίσιο του έργου CHAMOIS II, σε συνεργασία με τον Δήμο Κόνιτσας.
Επιστήμονες από όλη τη Βαλκανική στην Κόνιτσα
Στις εργασίες συμμετείχαν επιστήμονες από την Ελλάδα, την Αλβανία, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Σερβία, τη Βουλγαρία, την Κροατία, τη Βοσνία – Ερζεγοβίνη, το Κόσοβο και το Μαυροβούνιο.
Οι συμμετέχοντες παρουσίασαν την εικόνα των πληθυσμών του αγριόγιδου σε κάθε χώρα και αντάλλαξαν επιστημονικά δεδομένα για τη διατήρηση του είδους. Συνολικά παρουσιάστηκαν 28 επιστημονικές εργασίες από ισάριθμους ερευνητές.
Στο επίκεντρο των παρουσιάσεων βρέθηκαν η γενετική ποικιλότητα, η συνδεσιμότητα των πληθυσμών, οι ασθένειες, η κτηνιατρική διαχείριση, οι δράσεις επανένταξης άγριων ζώων, αλλά και ο ρόλος του αγριόγιδου στην περιβαλλοντική εκπαίδευση και τον οικοτουρισμό.
Οι μεγαλύτερες απειλές για το αγριόγιδο
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις πιέσεις που δέχεται σήμερα το βαλκανικό αγριόγιδο. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η λαθροθηρία, η διάνοιξη δρόμων σε ορεινές περιοχές, η απώλεια και ο κατακερματισμός των ενδιαιτημάτων, η εγκατάσταση αιολικών πάρκων σε κρίσιμες περιοχές και οι ασθένειες που μπορούν να μεταδοθούν από το ζωικό κεφάλαιο.
Οι επιστήμονες υπογράμμισαν ότι η διατήρηση των οικολογικών διαδρόμων αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιβίωση των επιμέρους πληθυσμών, καθώς το αγριόγιδο εξαρτάται από τη δυνατότητα μετακίνησης και επικοινωνίας μεταξύ κατάλληλων ορεινών ενδιαιτημάτων.
Η Βόρεια Πίνδος ως βασικό καταφύγιο του είδους
Η επιλογή της Κόνιτσας για τη φιλοξενία του συνεδρίου δεν ήταν τυχαία. Η Βόρεια Πίνδος αποτελεί σήμερα την περιοχή με τη μεγαλύτερη σημασία για το βαλκανικό αγριόγιδο στην Ελλάδα.
Στην Τύμφη, τις χαράδρες του Βίκου και του Αώου, την Τραπεζίτσα, τον Σμόλικα, τον Γράμμο, το Βόιο, τη Νεμέρτσικα και τα γειτονικά βουνά καταγράφονται 13 πληθυσμοί με περίπου 800 ζώα. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τρίτο του συνολικού ελληνικού πληθυσμού του είδους.
Απαραίτητη η διασυνοριακή συνεργασία
Κοινό συμπέρασμα του συνεδρίου ήταν ότι η αποτελεσματική προστασία του βαλκανικού αγριόγιδου δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς διασυνοριακή συνεργασία, ανταλλαγή επιστημονικής γνώσης και συντονισμό των δράσεων μεταξύ των βαλκανικών χωρών.
Οι πληθυσμοί του είδους δεν περιορίζονται από τα εθνικά σύνορα και η διατήρησή τους απαιτεί κοινή επιστημονική παρακολούθηση, προστασία των κρίσιμων ενδιαιτημάτων και ενιαία προσέγγιση απέναντι στις απειλές που δέχονται τα ορεινά οικοσυστήματα της Βαλκανικής.
Takeaways by iHunt AI
- Η Βόρεια Πίνδος φιλοξενεί περίπου 800 αγριόγιδα, σχεδόν το ένα τρίτο του ελληνικού πληθυσμού.
- Το συνέδριο στην Κόνιτσα ήταν το πρώτο διεθνές επιστημονικό φόρουμ αποκλειστικά για το βαλκανικό αγριόγιδο.
- Κύριες απειλές θεωρούνται η λαθροθηρία, ο κατακερματισμός των ενδιαιτημάτων, οι δρόμοι, οι ανεμογεννήτριες και οι ασθένειες.
- Οι επιστήμονες ζητούν καλύτερη διασυνοριακή συνεργασία μεταξύ των βαλκανικών χωρών.
Πηγές / χρήσιμοι σύνδεσμοι: IUCN SSC Caprinae Specialist Group, Vikos – Aoos UNESCO Global Geopark, CHAMOIS / University of Ioannina Biodiversity Conservation Lab, ρεπορτάζ Epirus TV1 για το συνέδριο.
