Με επίσημες συστάσεις που περιλαμβάνονται στο ενημερωτικό δελτίο του ΕΟΔΥ για τον Ιούλιο του 2026, ο Οργανισμός υπενθυμίζει ότι οι αλεπούδες παραμένουν άγρια ζώα και δεν πρέπει να προσεγγίζονται, να αγγίζονται ή να ταΐζονται.
Η προειδοποίηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τα περιστατικά που έχουν καταγραφεί το τελευταίο διάστημα. Στον Αγιόκαμπο Λάρισας, για παράδειγμα, δύο γυναίκες δέχθηκαν επιθέσεις από αλεπούδες μέσα σε διάστημα δύο ημερών και χρειάστηκε να μεταφερθούν στο νοσοκομείο για την περιποίηση των τραυμάτων τους.
Το τάισμα εξοικειώνει τις αλεπούδες με τον άνθρωπο
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, η συστηματική παροχή τροφής στα άγρια ζώα οδηγεί σταδιακά στην εξοικείωσή τους με την ανθρώπινη παρουσία. Οι αλεπούδες μαθαίνουν να συνδέουν τους ανθρώπους, τις κατοικίες και τους χώρους αναψυχής με την εύκολη εξεύρεση τροφής και αρχίζουν να πλησιάζουν σε ολοένα μικρότερες αποστάσεις.
Η συμπεριφορά αυτή αυξάνει την πιθανότητα άμεσης επαφής, αλλά και τον κίνδυνο τραυματισμού, ιδιαίτερα όταν κάποιος επιχειρεί να αγγίξει ή να ταΐσει το ζώο. Αυξημένη προσοχή απαιτείται όταν στην περιοχή βρίσκονται παιδιά ή κατοικίδια, καθώς ενδέχεται να πλησιάσουν μια αλεπού χωρίς να αντιληφθούν τον κίνδυνο.
Η παρουσία μιας αλεπούς κοντά σε ανθρώπους δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το ζώο είναι επιθετικό ή ότι νοσεί από λύσσα. Δεν πρέπει, όμως, να αντιμετωπίζεται ως εξημερωμένο ζώο ούτε να ενθαρρύνεται η παραμονή του κοντά σε σπίτια.
Τι ισχύει για τη λύσσα στην Ελλάδα
Ο ΕΟΔΥ διευκρινίζει ότι στην Ελλάδα δεν έχει καταγραφεί επιβεβαιωμένο κρούσμα λύσσας σε ζώο μετά τον Μάιο του 2014.
Κατά την περίοδο από το 2012 έως το 2014 είχαν επιβεβαιωθεί συνολικά 48 κρούσματα λύσσας σε ζώα στη χώρα, με τη μεγάλη πλειονότητα να αφορά κόκκινες αλεπούδες.
Παρά την απουσία επιβεβαιωμένων περιστατικών τα τελευταία χρόνια, το ενδεχόμενο έκθεσης στον ιό δεν μπορεί να αποκλειστεί αυτομάτως σε κάθε μεμονωμένο περιστατικό. Για τον λόγο αυτό, κάθε δάγκωμα ή άλλη επικίνδυνη επαφή με αλεπού πρέπει να αξιολογείται άμεσα από επαγγελματία υγείας.
Η ενεργητική επιτήρηση της λύσσας στην άγρια πανίδα συνεχίζεται, με τη συμμετοχή και κυνηγών που παραδίδουν αλεπούδες ή δείγματα για εργαστηριακό έλεγχο. Πρόσφατα, μάλιστα, η αποζημίωση για τη συμμετοχή των κυνηγών στο πρόγραμμα επιτήρησης αυξήθηκε από τα 50 στα 75 ευρώ ανά αλεπού.
Πότε θεωρείται ότι υπάρχει πιθανή έκθεση
Σύμφωνα με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ, ιατρική αξιολόγηση απαιτείται όταν έχει συμβεί:
- Δάγκωμα ή γρατσουνιά που έχει προκαλέσει έστω και μικρή λύση της συνέχειας του δέρματος, ακόμη και χωρίς εμφανή αιμορραγία.
- Επαφή του σάλιου της αλεπούς με ανοιχτό τραύμα ή μη επουλωμένη πληγή.
- Επαφή του σάλιου του ζώου με βλεννογόνους, όπως τα μάτια, το στόμα ή η μύτη.
Αντίθετα, η επαφή σάλιου με εντελώς ακέραιο δέρμα δεν θεωρείται έκθεση στον ιό της λύσσας.
Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει, πάντως, ότι κάθε τραυματισμός από ζώο μπορεί, ανάλογα με το είδος και το βάθος του τραύματος, να προκαλέσει βακτηριακή λοίμωξη ή να δημιουργήσει ανάγκη αντιτετανικής προστασίας.
Τι πρέπει να κάνουμε μετά από δάγκωμα
Σε περίπτωση δαγκώματος, γρατσουνιάς ή άλλης πιθανής έκθεσης, το τραύμα πρέπει να πλυθεί αμέσως και σχολαστικά με άφθονο νερό και σαπούνι.
Στη συνέχεια, ο τραυματίας πρέπει να μεταβεί το συντομότερο δυνατό σε δημόσιο νοσοκομείο, όπου ο γιατρός θα αξιολογήσει:
- την ανάγκη περαιτέρω καθαρισμού ή χειρουργικής περιποίησης του τραύματος,
- την ανάγκη χορήγησης αντιβιοτικών,
- αν απαιτείται αντιτετανική προστασία,
- αν υπάρχει ένδειξη για αντιλυσσική αγωγή.
Όπου κριθεί απαραίτητο, η αντιλυσσική αγωγή μπορεί να περιλαμβάνει αντιλυσσικό εμβολιασμό και, ανάλογα με το περιστατικό, χορήγηση αντιλυσσικής ανοσοσφαιρίνης.
Οι συστάσεις προστασίας του ΕΟΔΥ
Ο ΕΟΔΥ καλεί τους πολίτες να ακολουθούν ορισμένους βασικούς κανόνες:
- Δεν πλησιάζουμε, δεν αγγίζουμε και δεν ταΐζουμε αλεπούδες ή άλλα άγρια ζώα.
- Δεν αφήνουμε εκτεθειμένα τρόφιμα, ζωοτροφές ή απορρίμματα σε σημεία στα οποία μπορούν να έχουν πρόσβαση.
- Επιβλέπουμε παιδιά και κατοικίδια όταν έχει παρατηρηθεί παρουσία αλεπούδων στην περιοχή.
- Δεν επιχειρούμε να πιάσουμε, να απομακρύνουμε ή να περιθάλψουμε μόνοι μας μια τραυματισμένη, άρρωστη ή νεκρή αλεπού.
- Σε περίπτωση ασυνήθιστης συμπεριφοράς του ζώου ενημερώνουμε την αρμόδια Κτηνιατρική Υπηρεσία.
Οι αλεπούδες μπορούν να παρατηρούνται από ασφαλή απόσταση, χωρίς να επιδιώκεται η εξοικείωσή τους με την ανθρώπινη παρουσία. Με αυτόν τον τρόπο προστατεύονται τόσο οι πολίτες όσο και τα ίδια τα άγρια ζώα.
