Ένας σχεδόν πλήρης σκελετός ηλικίας περίπου 30 εκατομμυρίων ετών αποκαλύπτει ότι ορισμένοι από τους πρώτους εκπροσώπους της οικογένειας των κυνοειδών δεν έμοιαζαν στον τρόπο κίνησης και κυνηγιού με τους σημερινούς σκύλους, τους λύκους ή τα τσακάλια.
Το απολίθωμα ανήκει στο Mesocyon coryphaeus, ένα κυνοειδές σε μέγεθος περίπου κογιότ, το οποίο έζησε στη Βόρεια Αμερική κατά το Ολιγόκαινο. Η επιστημονική μελέτη δημοσιεύθηκε στο Journal of Paleontology από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, του John Day Fossil Beds National Monument και του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Λος Άντζελες.
Δεν πρόκειται για νέο είδος
Σε αντίθεση με όσα αναφέρθηκαν σε ορισμένους τίτλους δημοσιευμάτων, οι επιστήμονες δεν ανακάλυψαν ένα άγνωστο είδος σκύλου.
Το Mesocyon coryphaeus είχε περιγραφεί ήδη από το 1879, κυρίως μέσα από κρανία και δόντια που είχαν βρεθεί στην περιοχή John Day του Όρεγκον. Αυτό που έλειπε από την επιστήμη ήταν ένας αρκετά πλήρης σκελετός, ο οποίος θα επέτρεπε στους παλαιοντολόγους να κατανοήσουν τον τρόπο με τον οποίο κινούνταν και κυνηγούσε το ζώο.
Το συγκεκριμένο απολίθωμα εντοπίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1980. Αρχικά θεωρήθηκε ότι μπορεί να ανήκε σε κάποιον μακρινό συγγενή προβάτων, καμήλων ή χοίρων. Κατά τη δεκαετία του 1990 αποκαλύφθηκε το κρανίο και διαπιστώθηκε ότι επρόκειτο για αρχαίο κυνοειδές.
Η προετοιμασία του υπόλοιπου απολιθώματος συνεχίστηκε σταδιακά για δεκαετίες και ολοκληρώθηκε το 2022, έπειτα από περισσότερες από 500 ώρες εργασίας.
Κοντόσωμος και στιβαρός κυνηγός
Ο σκελετός περιλαμβάνει ολόκληρο σχεδόν το κρανίο, τη σπονδυλική στήλη, τα μακρά οστά των άκρων και τμήματα από τα μπροστινά και πίσω πέλματα. Απουσιάζουν κυρίως η ουρά και ορισμένα μικρά οστά από τα άκρα.
Η ανατομία του ζώου έδειξε ότι διέθετε κοντά και ιδιαίτερα στιβαρά πόδια, καθώς και πιο ευκίνητες αρθρώσεις στους αγκώνες από εκείνες των σύγχρονων κυνοειδών.
Οι σημερινοί λύκοι, σκύλοι και αλεπούδες έχουν εξελιχθεί ώστε να διανύουν μεγάλες αποστάσεις και να καταδιώκουν τη λεία τους. Αντίθετα, το Mesocyon coryphaeus δεν ήταν κατασκευασμένο για γρήγορο ή παρατεταμένο τρέξιμο.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, ήταν πιθανότατα ένας επίγειος κυνηγός ενέδρας, ο οποίος χρησιμοποιούσε τη βλάστηση για να πλησιάζει απαρατήρητος και να επιτίθεται από μικρή απόσταση. Η κυνηγετική του συμπεριφορά θα έμοιαζε περισσότερο με εκείνη μεγάλων μουστελίδων ή άλλων σαρκοφάγων ενέδρας και λιγότερο με την καταδίωξη που χαρακτηρίζει πολλά σύγχρονα κυνοειδή.
Τα πιθανά θηράματά του περιλάμβαναν μικρά θηλαστικά, τρωκτικά και μικρόσωμα μηρυκαστικά που ζούσαν στα δάση και στις πιο ανοικτές εκτάσεις της Βόρειας Αμερικής.
Μπορούσε να συγκρατεί τη λεία του
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δυνατότητα περιστροφής των μπροστινών άκρων του. Η κατασκευή των οστών δείχνει ότι μπορούσε να στρέφει τους πήχεις του, να συγκρατεί αντικείμενα ή θηράματα και πιθανότατα να σκαρφαλώνει, έστω και όχι με ιδιαίτερη επιδεξιότητα.
Παράλληλα, φαίνεται ότι ορισμένες φορές πατούσε μεγαλύτερο μέρος του πέλματος στο έδαφος. Οι σύγχρονοι σκύλοι κινούνται κυρίως πάνω στα δάχτυλα, μια προσαρμογή που τους επιτρέπει να τρέχουν γρηγορότερα και να καλύπτουν μεγαλύτερες αποστάσεις.
Στον σκελετό διατηρήθηκε επίσης το βάκλον, δηλαδή το οστό του πέους που υπάρχει σε πολλά σαρκοφάγα θηλαστικά. Χάρη σε αυτό, οι επιστήμονες γνωρίζουν με βεβαιότητα ότι το συγκεκριμένο ζώο ήταν αρσενικό.
Οι ερευνητές εντόπισαν ακόμη ένα οστεοχόνδρωμα, μια οστική ανάπτυξη με κληρονομική βάση, η οποία έχει καταγραφεί σε μεγάλο ποσοστό απολιθωμάτων από τα αρχαιότερα κυνοειδή.
Μια εξελικτική γραμμή που εξαφανίστηκε
Το Mesocyon coryphaeus δεν θεωρείται άμεσος πρόγονος των σημερινών σκύλων. Ανήκε σε μια διαφορετική εξελικτική γραμμή κυνοειδών, τους Hesperocyoninae, η οποία εξαφανίστηκε ολοκληρωτικά.
Το εύρημα, ωστόσο, καλύπτει ένα σημαντικό κενό στην ιστορία της εξέλιξης των κυνοειδών. Δείχνει πώς τα πρώιμα, σχετικά κοντόσωμα και ευκίνητα σαρκοφάγα των δασών εξελίχθηκαν σταδιακά σε ζώα με μακρύτερα άκρα, σταθερότερες αρθρώσεις και αυξημένη ικανότητα καταδίωξης.
Καθώς τα πυκνά δάση της Βόρειας Αμερικής υποχωρούσαν και οι ανοικτές εκτάσεις και τα λιβάδια επεκτείνονταν, τα κυνοειδή που μπορούσαν να τρέχουν γρηγορότερα και για μεγαλύτερες αποστάσεις απέκτησαν σημαντικό εξελικτικό πλεονέκτημα.
Το Mesocyon coryphaeus αντιπροσωπεύει έναν διαφορετικό τύπο κυνηγού: έναν γεροδεμένο προϊστορικό «σκύλο» που δεν καταδίωκε τη λεία του για χιλιόμετρα, αλλά την πλησίαζε κρυμμένος και επιτίθετο αιφνιδιαστικά.
Πηγές: University of Michigan – Journal of Paleontology – Ναυτεμπορική
