Πλημμελής φύλαξη κυνηγετικών όπλων: η αμέλεια που μπορεί να κοστίσει άδεια, όπλα και δικαίωμα θήρας

Η κατοχή κυνηγετικού όπλου δεν είναι απλή υπόθεση. Δεν αρκεί να έχει κάποιος νόμιμη άδεια κατοχής, ούτε να χρησιμοποιεί το όπλο του μόνο στο κυνήγι. Από τη στιγμή που το όπλο μπαίνει στο σπίτι, ο κάτοχος αναλαμβάνει και μια πολύ σοβαρή υποχρέωση: να το φυλάσσει με τρόπο που να αποκλείει την πρόσβαση τρίτων, την κλοπή, την απώλεια ή την πρόκληση ατυχήματος.

Η πλημμελής φύλαξη κυνηγετικών όπλων δεν είναι μια «τυπική παράβαση» που περνά χωρίς συνέπειες. Μπορεί να οδηγήσει σε ποινική δίωξη, διοικητικές κυρώσεις, αφαίρεση άδειας κατοχής, αφαίρεση άδειας θήρας και αφαίρεση του ίδιου του όπλου και των φυσιγγίων. Γι’ αυτό και το θέμα δεν αφορά μόνο τους λίγους απρόσεκτους. Αφορά την αξιοπιστία ολόκληρης της κυνηγετικής κοινότητας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ : Νόμος Περί Όπλων: Τι αλλάζει – οι νομοθετικές πρωτοβουλίες του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη

Ο βασικός νόμος είναι ο Ν. 2168/1993, ΦΕΚ 147/Α/03.09.1993, «Ρύθμιση θεμάτων που αφορούν όπλα, πυρομαχικά, εκρηκτικές ύλες, εκρηκτικούς μηχανισμούς και άλλες διατάξεις». Στο άρθρο 8 προβλέπεται ότι οι κάτοχοι κυνηγετικών όπλων υποχρεούνται να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την ασφαλή φύλαξη των όπλων τους και να συμμορφώνονται με τις σχετικές υποδείξεις των αρμόδιων αστυνομικών αρχών. Στο ίδιο άρθρο προβλέπεται ότι οι παραβάτες τιμωρούνται με φυλάκιση μέχρι ενός έτους και χρηματική ποινή.

Τι προβλέπεται για τη φύλαξη στο σπίτι

Η νομοθεσία δεν μένει μόνο στη γενική υποχρέωση της «ασφαλούς φύλαξης». Η Υ.Α. 3009/2/28-γ/1994, ΦΕΚ 461/Β/21.06.1994, προβλέπει ειδικότερους όρους για τους κατόχους κυνηγετικών όπλων.

Σύμφωνα με το άρθρο 5 της Υ.Α. 3009/2/28-γ/1994, οι κάτοχοι κυνηγετικών όπλων υποχρεούνται να φυλάσσουν τα όπλα και τα φυσίγγια των όπλων αυτών στις μόνιμες κατοικίες τους, στα γραφεία τους ή στα καταστήματά τους, εντός ασφαλών ερμαρίων, με την προϋπόθεση ότι τα είδη αυτά δεν υπερβαίνουν τις προβλεπόμενες ποσότητες. Για τα κυνηγετικά όπλα, το όριο αυτό είναι τα δέκα κυνηγετικά όπλα.

Με απλά λόγια, η νομοθεσία δεν χρησιμοποιεί τον καθημερινό όρο «οπλοβαστός», αλλά τον όρο «ασφαλή ερμάρια». Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι το κυνηγετικό όπλο δεν πρέπει να βρίσκεται εκτεθειμένο, ακουμπισμένο πίσω από μια πόρτα, μέσα σε μια απλή ντουλάπα χωρίς ασφάλεια ή σε σημείο όπου μπορεί να το προσεγγίσει τρίτος. Πρέπει να φυλάσσεται σε κλειδωμένο και ασφαλές μέσο φύλαξης, ικανό να αποτρέπει πρόσβαση από παιδιά, επισκέπτες ή οποιοδήποτε μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο.

Για ποσότητες μεγαλύτερες από τα όρια της παραγράφου 1 του άρθρου 5, δηλαδή και για περισσότερα από δέκα κυνηγετικά όπλα, η ίδια υπουργική απόφαση προβλέπει επιπλέον υποχρέωση εγκατάστασης συστήματος συναγερμού. Η ίδια υποχρέωση ισχύει και όταν στον ίδιο χώρο φυλάσσονται, από διαφορετικούς κυρίους, περισσότερα όπλα από τα όρια που θέτει η απόφαση.

Άρα, για τον απλό κυνηγό που έχει ένα ή λίγα κυνηγετικά όπλα, ο συναγερμός δεν προκύπτει ως γενική υποχρέωση. Για κάτοχο όμως με περισσότερα από δέκα κυνηγετικά όπλα, το σύστημα συναγερμού δεν είναι προαιρετική πολυτέλεια. Είναι πρόσθετη υποχρέωση που προβλέπεται ρητά από τη νομοθεσία.

Τι μπορεί να θεωρηθεί πλημμελής φύλαξη

Πλημμελής φύλαξη μπορεί να υπάρξει όταν το όπλο φυλάσσεται με τρόπο που δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις ασφαλείας. Ενδεικτικά, προβληματικές περιπτώσεις μπορεί να είναι η φύλαξη όπλου σε αυτοκίνητο, σε αγροικία που δεν κατοικείται μόνιμα, σε εξοχικό χωρίς επαρκή ασφάλεια, σε αποθήκη με εύκολη πρόσβαση, σε κοινόχρηστο χώρο ή σε ντουλάπα που μπορεί να ανοίξει οποιοσδήποτε.

Η Υ.Α. 3009/2/28-γ/1994 απαγορεύει τη φύλαξη ειδών οπλισμού μέσα σε σταθμευμένα αυτοκίνητα κατά τη διάρκεια της νύχτας, καθώς και σε αγροικίες που δεν κατοικούνται μόνιμα ή σε άλλα μέρη από τα οποία καθίσταται ευχερής η κλοπή τους. Προβλέπει επίσης ότι κάθε κλοπή, απώλεια ή ατύχημα που σχετίζεται με τα συγκεκριμένα είδη πρέπει να αναφέρεται αμέσως στην αρμόδια αστυνομική αρχή.

Επομένως, το κριτήριο δεν είναι μόνο αν ο κάτοχος «είχε κάπου κλειδωμένο» το όπλο. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν τα μέτρα που είχε λάβει ήταν πραγματικά επαρκή ώστε να αποτρέπουν πρόσβαση τρίτων, κλοπή, απώλεια ή ατύχημα.

Οι ποινικές συνέπειες

Το άρθρο 8 του Ν. 2168/1993 προβλέπει ποινή για τους παραβάτες των διατάξεων περί κατοχής κυνηγετικών όπλων. Η ποινή είναι φυλάκιση μέχρι ενός έτους και χρηματική ποινή.

Αυτό σημαίνει ότι η πλημμελής φύλαξη δεν είναι απλώς μια παρατήρηση ή μια σύσταση. Μπορεί να αποκτήσει ποινική διάσταση, ιδίως όταν από τα πραγματικά περιστατικά προκύπτει ότι ο κάτοχος δεν έλαβε τα αναγκαία μέτρα που όφειλε να λάβει.

Ακόμη σοβαρότερη μπορεί να γίνει η θέση του κατόχου αν η πλημμελής φύλαξη συνδυάζεται με άλλα ζητήματα, όπως ληγμένη άδεια κατοχής, μη ανανεωμένη άδεια, απώλεια όπλου, κλοπή που δεν δηλώθηκε άμεσα ή χρήση του όπλου από τρίτο πρόσωπο.

Οι διοικητικές συνέπειες: άδεια κατοχής και άδεια θήρας

Οι συνέπειες δεν σταματούν στο ποινικό σκέλος. Το άρθρο 22 του Ν. 2168/1993 προβλέπει ότι, ανεξάρτητα από την ποινική δίωξη, στους παραβάτες μπορεί να επιβληθεί προσωρινή αφαίρεση των προβλεπόμενων από τον νόμο αδειών, ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης.

Το κρίσιμο σημείο για τον κυνηγό είναι το εξής: σε περίπτωση αφαίρεσης της άδειας κατοχής κυνηγετικού όπλου, η σχετική απόφαση κοινοποιείται στην αρμόδια δασική αρχή, η οποία υποχρεούται να αφαιρέσει την άδεια θήρας του παραβάτη για όσο χρόνο προβλέπει η απόφαση αφαίρεσης της άδειας κατοχής.

Με απλά λόγια, η αφαίρεση της άδειας κατοχής κυνηγετικού όπλου δεν είναι ένα απομονωμένο διοικητικό πρόβλημα. Μπορεί να οδηγήσει και σε αφαίρεση της άδειας θήρας. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο κυνηγός μπορεί να βρεθεί όχι μόνο χωρίς νόμιμη δυνατότητα κατοχής του συγκεκριμένου όπλου, αλλά και χωρίς δυνατότητα νόμιμης συμμετοχής στη θήρα για το αντίστοιχο χρονικό διάστημα.

Τι γίνεται με το όπλο και τα φυσίγγια

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στο τι γίνεται με το ίδιο το όπλο. Το άρθρο 10 παρ. 8 του Ν. 2168/1993 προβλέπει ότι, με τη λήξη ή την ανάκληση άδειας που χορηγείται σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 7, 8 και 9, αφαιρείται από την αρμόδια αστυνομική ή λιμενική αρχή το όπλο και τα φυσίγγια.

Τα όπλα και τα φυσίγγια κρατούνται από την αρχή που τα αφαίρεσε μέχρι δύο χρόνια. Αν μέσα στη διετία χορηγηθεί νέα άδεια ή ανανεωθεί η αρχική, επιστρέφονται. Αν όμως δεν πωληθούν ή δεν διατεθούν νόμιμα και δεν χορηγηθεί νέα άδεια ή ανανέωση, μετά την παρέλευση της διετίας κατάσχονται και περιέρχονται αυτοδικαίως στο Δημόσιο.

Εδώ χρειάζεται ακριβής διατύπωση. Δεν πρέπει να γράφουμε ότι σε κάθε περίπτωση πλημμελούς φύλαξης «κατάσχονται αυτομάτως όλα τα όπλα» που έχει κάποιος. Αυτό δεν είναι η ασφαλής νομική διατύπωση. Το σωστό είναι ότι, εφόσον λήξει ή ανακληθεί άδεια κατοχής, ενεργοποιείται η διαδικασία αφαίρεσης του όπλου και των φυσιγγίων που συνδέονται με την άδεια. Αν η αρμόδια αρχή προχωρήσει σε ευρύτερη αφαίρεση ή ανάκληση αδειών, τότε οι συνέπειες μπορεί να επεκταθούν και σε άλλα όπλα που κατέχει ο ίδιος.

Μπορεί μια καταδίκη να επηρεάσει την έκδοση άδειας θήρας;

Ναι, μπορεί. Η άδεια θήρας συνδέεται άμεσα με τη νόμιμη κατοχή κυνηγετικού όπλου. Το άρθρο 10 του Ν. 2168/1993 προβλέπει ότι άδεια θήρας χορηγείται από τις αρμόδιες δασικές αρχές μόνο σε άτομα που είναι εφοδιασμένα με άδεια κατοχής κυνηγετικού όπλου ή με βεβαίωση της αρμόδιας αστυνομικής αρχής ότι πληρούν τις προϋποθέσεις χορήγησης άδειας κατοχής.

Επομένως, όταν μια υπόθεση πλημμελούς φύλαξης οδηγήσει σε αφαίρεση, μη ανανέωση ή ανάκληση άδειας κατοχής, δημιουργείται πρακτικό και νομικό εμπόδιο και για την άδεια θήρας. Ο κυνηγός δεν μπορεί να αντιμετωπίζει την άδεια κατοχής και την άδεια θήρας σαν δύο εντελώς άσχετες διαδικασίες. Στην πράξη, η μία επηρεάζει την άλλη.

Το editorial συμπέρασμα

Το κυνηγετικό όπλο δεν είναι ένα αντικείμενο που φυλάσσεται «όπου βολεύει». Είναι αντικείμενο αυστηρής νομικής ρύθμισης και αυξημένης ευθύνης. Ο κάτοχός του δεν αρκεί να είναι νόμιμος τη στιγμή που το αγοράζει ή ανανεώνει την άδειά του. Πρέπει να είναι νόμιμος και υπεύθυνος κάθε μέρα που το όπλο βρίσκεται στην κατοχή του.

Η ασφαλής φύλαξη δεν είναι γραφειοκρατική λεπτομέρεια. Είναι προϋπόθεση για την προστασία της οικογένειας, της κοινωνίας και της ίδιας της κυνηγετικής δραστηριότητας. Ένα όπλο που μένει εκτεθειμένο, προσβάσιμο ή πρόχειρα φυλαγμένο δεν εκθέτει μόνο τον ιδιοκτήτη του. Εκθέτει όλους τους κυνηγούς.

Για τον υπεύθυνο κυνηγό, τα βασικά είναι αδιαπραγμάτευτα: νόμιμη άδεια κατοχής, φύλαξη στη μόνιμη κατοικία ή σε άλλο προβλεπόμενο χώρο, ασφαλές ερμάριο, έλεγχος πρόσβασης, άμεση δήλωση απώλειας ή κλοπής και συναγερμός όταν ο αριθμός των όπλων υπερβαίνει τα όρια που θέτει η νομοθεσία. Όλα τα υπόλοιπα είναι ρίσκο. Και στην περίπτωση των κυνηγετικών όπλων, το ρίσκο πληρώνεται ακριβά.

Πηγές και νομική τεκμηρίωση

• Ν. 2168/1993, ΦΕΚ 147/Α/03.09.1993: Κατοχή κυνηγετικών όπλων, υποχρέωση ασφαλούς φύλαξης, διοικητικές κυρώσεις, αφαίρεση όπλων και άδεια θήρας.
• Υ.Α. 3009/2/28-γ/1994, ΦΕΚ 461/Β/21.06.1994: Όροι ασφαλούς φύλαξης πυροβόλων όπλων, πυρομαχικών, εκρηκτικών υλών και εκρηκτικών μηχανισμών, ασφαλή ερμάρια, όριο δέκα κυνηγετικών όπλων και υποχρέωση συναγερμού για μεγαλύτερες ποσότητες.