Για να αποφασίσεις πόσους λαγούς αντέχει μια περιοχή, μέχρι σήμερα θεωρούσαμε ότι χρειαζόταν λίγη δουλειά. Μετρήσεις στο πεδίο, στοιχεία κάρπωσης, παρακολούθηση των πληθυσμών χρόνο με τον χρόνο, σύγκριση καλών και κακών χρονιών, στοιχεία για τις βροχοπτώσεις, τις καλλιέργειες, τον βιότοπο, τις ασθένειες και όλα εκείνα τα ενοχλητικά πράγματα που απαιτούν χρόνο, χρήματα και επιστημονική τεκμηρίωση. Και στο τέλος αυτής της ταλαιπωρίας, το αποτέλεσμα δεν είναι καν ένας μαγικός, αιώνιος αριθμός, αλλά μια εκτίμηση που αλλάζει από χρονιά σε χρονιά. Απογοητευτικό, ομολογουμένως.
Takeaways by iHunt AI
- Στην Πιερία καθιερώθηκε όριο τεσσάρων σκύλων δίωξης στο κυνήγι λαγού για την περίοδο 2026–2027.
- Το άρθρο θέτει ερωτήματα για τα επιστημονικά δεδομένα που οδήγησαν ειδικά στον αριθμό τέσσερα.
- Η ανακοίνωση του Κυνηγετικού Συλλόγου Κατερίνης και η αιτιολογία της διοικητικής πράξης χρησιμοποιούν διαφορετική επιχειρηματολογία για το ίδιο μέτρο.
- Το βασικό ερώτημα είναι αν ο περιορισμός βασίζεται σε μετρήσιμα πληθυσμιακά δεδομένα για τον λαγό της Πιερίας.
Στην Πιερία, ευτυχώς, βρέθηκε πολύ συντομότερος δρόμος. Μια Γενική Συνέλευση, μια ομόφωνη απόφαση και ένας αριθμός: τέσσερα. Έτσι, το ζήτημα της «αειφορικής διαχείρισης» του λαγού τακτοποιήθηκε μέσα σε ένα απόγευμα, χωρίς να μετρηθεί λαγός και χωρίς να ταλαιπωρηθεί κανείς στα βουνά και τα χωράφια, αρκέστηκαν στην εκτίμηση κάποιων …ειδικών και μετρήθηκαν οι σκύλοι. Που έχουν, ας το παραδεχτούμε, το τεράστιο πλεονέκτημα ότι στέκονται και μετριούνται εύκολα, ενώ οι λαγοί τρέχουν.
Και το μέτρο δεν έμεινε ανακοίνωση ή εσωτερική προτροπή. Πέρασε στη Ρυθμιστική Διάταξη Θήρας της Διεύθυνσης Δασών Πιερίας για την περίοδο 2026–2027 και απέκτησε κανονιστικό χαρακτήρα. Δεν μιλάμε, επομένως, για μια συμβουλή του τύπου «καλό θα ήταν να κυνηγάμε με λιγότερα σκυλιά». Μιλάμε για κανόνα δικαίου, η παράβαση του οποίου παραπέμπει σε άρθρα του Δασικού και του Ποινικού Κώδικα. Και από τη στιγμή που ένας αριθμός γίνεται κανόνας δικαίου, είναι μάλλον θεμιτό να ζητήσουμε κάτι πολύ απλό: γιατί τέσσερα; Γιατί όχι τρία; Γιατί όχι πέντε; Και, κυρίως, ποιο ακριβώς δεδομένο μας λέει ότι το τέταρτο σκυλί είναι συμβατό με την αειφορία, ενώ το πέμπτο απειλεί το είδος;
Δύο διαγνώσεις, ένα φάρμακο
Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι οι δύο πλευρές που στηρίζουν το ίδιο μέτρο δεν φαίνεται να συμφωνούν καν στο τι θεραπεύει.
Η δημόσια ανακοίνωση του Κυνηγετικού Συλλόγου Κατερίνης συνδέει τη χρήση περισσότερων από τεσσάρων σκύλων με «δυσανάλογη πίεση» στον πληθυσμό και με «δραματική μείωση του αναπαραγωγικού κεφαλαίου». Λέξεις βαριές, που περιγράφουν κατάρρευση είδους.
Η αιτιολογία της διοικητικής πράξης όμως μιλάει για «αυξημένη και επαναλαμβανόμενη όχληση της θηραματοπανίδας» και για δυσκολία στην «ορθολογική και ελεγχόμενη άσκηση της θήρας». Ούτε λέξη για κατάρρευση. Ούτε λέξη για αναπαραγωγικό κεφάλαιο.
Δύο διαφορετικές διαγνώσεις, το ίδιο ακριβώς φάρμακο, στην ίδια ακριβώς δοσολογία. Και μπαίνει το εύλογο ερώτημα: ποιο πρόβλημα καλείται τελικά να λύσει το μέτρο; Την πληθυσμιακή μείωση, την όχληση ή το πώς θεωρούμε ότι πρέπει να δείχνει ένα κυνήγι; Γιατί αν πρόκειται για κατάρρευση, περιμένουμε πληθυσμιακά δεδομένα. Αν πρόκειται για όχληση, περιμένουμε να μας δείξει κάποιος τη σχέση αριθμού σκύλων και όχλησης. Και αν πρόκειται για αισθητική, τότε μιλάμε για εντελώς άλλη κουβέντα — απολύτως θεμιτή, αλλά άλλη.
Μια παρένθεση για όσους έχουν την υπομονή να διαβάζουν προοίμια: η φετινή υπουργική Ρυθμιστική χρειάστηκε πάνω από πενήντα σκέψεις, πανεπιστημιακές μελέτες, εισηγήσεις θηραματολόγων και αλληλογραφία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για να μετακινήσει ημερομηνίες και όρια σε κάποια πουλιά. Ο πέμπτος σκύλος του λαγού καταργήθηκε με μία παράγραφο. Προφανώς τα σκυλιά είναι ευκολότερο αντικείμενο έρευνας από τα …τρυγόνια.
Ο μαγικός αριθμός
Και κάπου εδώ εμφανίζεται το τέσσερα. Όχι τρία, όχι πέντε, όχι έξι. Τέσσερα.
Το ενδιαφέρον δεν είναι ότι κάποιος επέλεξε το τέσσερα. Είναι αν υπάρχει κάπου μια καμπύλη, ένα πείραμα, μια καταγραφή, ένα μοντέλο ή μια μακροχρόνια παρακολούθηση που να δείχνει ότι στα τέσσερα σκυλιά ο λαγός αντέχει και στα πέντε υποχωρεί. Αν υπάρχει, θα ήταν πραγματικά χρήσιμο να δημοσιοποιηθεί — και μάλλον θα ενδιέφερε και τη διεθνή βιβλιογραφία, που έχει την ατυχία να μη γνωρίζει τίποτα σχετικό.
Αν πάλι το τέσσερα προέκυψε κυρίως από την αντίληψη κάποιων για το πώς πρέπει να ασκείται η θήρα, τότε αυτό μπορεί να ειπωθεί καθαρά και τίμια. Δεν είναι κακό να έχει κανείς άποψη για το «ποιοτικό» κυνήγι. Κακό είναι μια προτίμηση να ντύνεται με τον μανδύα της αειφορίας πριν προλάβει να δει δεδομένα.
Όταν το γούστο γίνεται αδίκημα
Γιατί υπάρχει και αυτό το σκέλος στην επιχειρηματολογία: ο περιορισμός, λέει η ανακοίνωση, οδηγεί σε «πιο ποιοτική και αθλητική μορφή κυνηγίου», αναδεικνύει «την ιχνηλατική ικανότητα του σκύλου και τον ρόλο του κυνηγού», σε αντίθεση με τη «μαζική καταδίωξη».
Ας συμφωνήσουμε σε κάτι. Όποιος προτιμά να κυνηγά με έναν ή δύο σκύλους έχει κάθε δικαίωμα να το κάνει και κάνει πολύ καλά. Όποιος θεωρεί ότι εκεί βρίσκεται η ουσία της κυνηγετικής τέχνης, έχει επίσης κάθε δικαίωμα να το πιστεύει και να το υπερασπίζεται. Και όποιος πιστεύει στη δουλειά της αγέλης έχει πίσω του αιώνες παράδοσης, στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, και δεν χρωστάει απολογία σε κανέναν.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν το «εγώ προτιμώ αυτό» μεταφράζεται σε «άρα αυτό είναι υποχρεωτικό για όλους», και ολοκληρώνεται όταν η διαφορετική επιλογή δεν είναι πια διαφορετική, αλλά παράβαση με κυρώσεις. Από εκείνη τη στιγμή, ο κυνηγός που κυνηγάει αλλιώς δεν έχει απλώς άλλη άποψη περί ωραίου. Είναι παραβάτης.
Καιρός να μας ζητήσουν συμβούλους οι Γάλλοι, οι Ιταλοί και οι …άλλοι που δεν ξέρουν
Και επειδή η Ελλάδα σπανίως πρωτοπορεί σε κάτι, αξίζει να το απολαύσουμε.
Στη Γαλλία, το κυνήγι του λαγού με αγέλες ιχνηλατών είναι θεσμός αιώνων και τα equipages δουλεύουν με δεκάδες σκύλους στο ίδιο κυνήγι. Στην Ισπανία οι rehalas αριθμούν είκοσι και πλέον σκυλιά η καθεμία. Στην Ιρλανδία και τη Βρετανία τα beagle τα μετράνε σε ζευγάρια, γιατί ένα ένα δεν προλαβαίνεις. Στην Ιταλία, το ίδιο το Segugio Italiano είναι φυλή που επιλέχθηκε επί αιώνες ακριβώς για να δουλεύει σε ομάδες.
Και κατά περίεργο τρόπο, ο ευρωπαϊκός λαγός εξακολουθεί να υπάρχει σε όλες αυτές τις χώρες. Δεν εξαφανίστηκε ούτε από τη Γαλλία, ούτε από την Ιταλία, ούτε από την Ιρλανδία, παρότι εκεί κανείς δεν σκέφτηκε ποτέ να τον σώσει μετρώντας σκυλιά από το… παρμπρίζ.
Προφανώς Γάλλοι, Ιταλοί, Ισπανοί και Ιρλανδοί αγνοούν τον κανόνα των τεσσάρων. Οφείλουμε ως χώρα να τους ενημερώσουμε το συντομότερο, και ίσως να τους διαθέσουμε και συμβούλους. Διαθέτουμε πλέον τεχνογνωσία που η υπόλοιπη Ευρώπη στερείται — και μάλιστα αποκτημένη χωρίς να ξοδευτεί ούτε ένα ευρώ σε έρευνα, πράγμα που από μόνο του θα έπρεπε να μας κάνει υπερήφανους.
Το επόμενο βήμα: το καλάμι
Ας δεχτούμε τώρα τη λογική στο σύνολό της: λιγότερα σκυλιά, περισσότερη προστασία.
Αν ισχύει αυτό, δεν υπάρχει λόγος να σταματήσουμε στα τέσσερα. Αν τα τρία είναι καλύτερα από τα τέσσερα, τα δύο είναι καλύτερα από τα τρία. Αν το ένα είναι καλύτερο από τα δύο, τότε το μηδέν είναι ο αδιαμφισβήτητος πρωταθλητής της αειφορίας.
Η φυσική κατάληξη, επομένως, είναι η πλήρης κατάργηση του σκύλου και η θήρα του λαγού με καλάμι. Ήσυχα, αθόρυβα, χωρίς καταδίωξη, χωρίς όχληση και με απόλυτη ανάδειξη της υπομονής του κυνηγού. Και επειδή ακόμη και ο άνθρωπος με το καλάμι συνιστά, ας το παραδεχτούμε, μια μορφή ανθρώπινης παρουσίας στο φυσικό περιβάλλον, το τελικό στάδιο του προγράμματος θα είναι το κυνήγι του λαγού από το σπίτι. Απόλυτη προστασία, μηδενική κάρπωση, κανένα παράπονο. Και, το κυριότερο, ομόφωνη.
Πίσω από το αστείο, βέβαια, κρύβεται κάτι σοβαρό. Η επίδραση της χρήσης σκύλων δεν είναι γραμμική και δεν εξαρτάται μόνο από το πλήθος τους. Εξαρτάται από τον τρόπο εργασίας, τη διάρκεια της δίωξης, την αποτελεσματικότητα του εντοπισμού και — κάτι που κανείς δεν συζήτησε — από τη δυνατότητα ανεύρεσης τραυματισμένων θηραμάτων. Με λιγότερα σκυλιά, οι διώξεις μπορεί κάλλιστα να κρατούν περισσότερο και τα πληγωμένα ζώα να χάνονται ευκολότερα. Η όχληση δεν είναι μόνο πόσα τρέχουν. Είναι και πόση ώρα.
Και τώρα σοβαρά
Κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν υποστηρίζει ότι ο λαγός δεν χρειάζεται προστασία. Το ερώτημα είναι πώς προστατεύεται.
Ο λαγός δεν ζει μέσα στη Ρυθμιστική. Ζει σε έναν βιότοπο που αλλάζει διαρκώς και πιέζεται από την εντατικοποίηση της γεωργίας, την απώλεια φυτοφρακτών και φυσικής βλάστησης, τα φυτοφάρμακα, την μείωση της βόσκησης, τον κατακερματισμό του βιοτόπου, τις ασθένειες, τα τροχαία και τη λαθροθηρία — η οποία, σημειωτέον, δεν έχει ούτε άδεια, ούτε ημέρες, ούτε όρια, ούτε τέσσερα σκυλιά.
Και το πιο κρίμα είναι ότι τα πραγματικά εργαλεία υπάρχουν και είναι διαθέσιμα: παρακολούθηση πληθυσμών, καταγραφή κάρπωσης από τα ίδια τα μέλη, βελτιώσεις βιοτόπου, ποτίστρες, ζώνες ησυχίας, απελευθερώσεις με σχέδιο και αξιολόγηση, στοχευμένοι περιορισμοί εκεί ακριβώς όπου τα στοιχεία τους δικαιολογούν, ενίσχυση της θηροφυλακής. Όλα αυτά θέλουν δουλειά, δεδομένα, χρήματα και χρόνια. Δεν χωράνε σε μία παράγραφο και δεν βγάζουν ανακοίνωση την επόμενη μέρα.
Το να μετράς σκυλιά είναι, ομολογουμένως, ασύγκριτα φθηνότερο, γίνεται σε ένα απόγευμα και έχει και το πλεονέκτημα ότι το κόστος το πληρώνει κάποιος άλλος.
Ίσως τελικά το πιο παράδοξο της υπόθεσης δεν είναι ότι αποφασίστηκε το τέσσερα. Είναι ότι το τέσσερα παρουσιάζεται ως απάντηση σε ένα ερώτημα που δεν φαίνεται να έχει τεθεί ποτέ μετρήσιμα: πόσοι λαγοί υπάρχουν στην Πιερία, πόσοι αναπαράγονται, πόσοι χάνονται από φυσικά αίτια, πόσοι θηρεύονται νόμιμα, πόσοι παράνομα και πώς έχει μεταβληθεί ο πληθυσμός τα τελευταία χρόνια;
Αν υπάρχουν στοιχεία, ας τα δούμε. Αν υπάρχουν μελέτες, ας δημοσιοποιηθούν. Αν αποδεικνύεται ότι το πέμπτο σκυλί είναι πράγματι ο κρίσιμος παράγοντας για τον λαγό της Πιερίας, θα το συζητήσουμε με απόλυτη σοβαρότητα και θα είμαστε οι πρώτοι που θα το στηρίξουμε.
Μέχρι τότε, ας είμαστε ειλικρινείς: κάποιοι προτιμούν το κυνήγι με τέσσερις σκύλους και το θεωρούν πιο ωραίο. Αυτό είναι άποψη, και είναι σεβαστή. Δεν είναι όμως, από μόνη της, απόδειξη ότι ο λαγός χρειάζεται ακριβώς τέσσερις.
Γιατί στο τέλος της ημέρας ο λαγός δεν μετράει σκύλους. Μετράει αν επιβιώνει. Και αν θέλουμε πραγματικά να τον προστατεύσουμε, ίσως ήρθε η ώρα να μετρήσουμε κάτι λίγο δυσκολότερο από τα σκυλιά: τον ίδιο τον λαγό.
Ένα ερώτημα, πάντως, παραμένει και περιμένει απάντηση: πόσους λαγούς σώζει, τελικά, ο τέταρτος σκύλος;
Γιατί αν η απάντηση είναι «κανέναν», τότε μάλλον λύσαμε με μεγάλη επιτυχία το λάθος πρόβλημα.
Το κείμενο αποτελεί κριτικό σχολιασμό δημοσιευμένων διοικητικών πράξεων και δημόσιας ανακοίνωσης συλλογικού φορέα, επί ζητήματος γενικότερου ενδιαφέροντος για το σύνολο των κυνηγών. Δεν αφορά και δεν στρέφεται κατά προσώπων.
