Κοινό αίτημα για την προσωρινή απαγόρευση της θήρας στην Πάρο καταθέτουν φιλοζωικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στο νησί, επικαλούμενες τις συνέπειες της πρόσφατης καταστροφικής πυρκαγιάς και την ανάγκη προστασίας της άγριας πανίδας ενόψει της έναρξης της κυνηγετικής περιόδου 2026–2027, στις 20 Αυγούστου.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην παρέμβασή τους, η πυρκαγιά προκάλεσε σοβαρές ζημιές σε ενδιαιτήματα άγριας ζωής, ενώ πολλά ζώα που επέζησαν αναγκάστηκαν να μετακινηθούν προς γειτονικές, μη καμένες περιοχές αναζητώντας τροφή, νερό και καταφύγιο.
Οι οργανώσεις ζητούν απαγόρευση της θήρας σε ολόκληρη την Πάρο για ένα έτος ή, εναλλακτικά, απαγόρευση στην πυρόπληκτη ζώνη και στις όμορες περιοχές για χρονικό διάστημα πέντε ετών. Παράλληλα ζητούν ενίσχυση των ελέγχων για την αντιμετώπιση της παράνομης θήρας.
Και κάπου εδώ αρχίζουν τα ερωτήματα.
Από την προστασία της καμένης έκτασης στην απαγόρευση ενός ολόκληρου νησιού
Κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι μετά από μια μεγάλη πυρκαγιά η άγρια ζωή χρειάζεται προστασία. Οι καμένες εκτάσεις χρειάζονται χρόνο, παρακολούθηση και, όπου απαιτείται, ειδικά μέτρα.
Άλλο όμως αυτό και άλλο να μετατρέπεται σχεδόν αυτομάτως κάθε περιβαλλοντική καταστροφή σε αίτημα για ολική απαγόρευση του κυνηγιού.
Γιατί ολόκληρη η Πάρος;
Ποια επιστημονικά δεδομένα τεκμηριώνουν ότι πρέπει να κλείσει στη θήρα κάθε περιοχή του νησιού, ακόμη και εκείνη που δεν επηρεάστηκε από την πυρκαγιά;
Ποια είναι η καταγραφή των πληθυσμών των θηρεύσιμων ειδών πριν και μετά τη φωτιά; Ποια είναι η πραγματική έκταση μετακίνησης της πανίδας;
Και κυρίως: με ποια επιστημονική μελέτη προκύπτει το ένα έτος για ολόκληρο το νησί ή τα πέντε χρόνια για τις όμορες περιοχές;
Διότι τα «ένα» και «πέντε» χρόνια δεν είναι επιστημονικές έννοιες από μόνα τους. Είναι χρονικά διαστήματα που χρειάζονται τεκμηρίωση.
Η απαγόρευση δεν μπορεί να είναι η απάντηση σε όλα
Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει σχεδόν αντανακλαστική πρακτική: φωτιά; Να απαγορευτεί το κυνήγι. Εμφάνιση κάποιου είδους; Να απαγορευτεί το κυνήγι. Περιβαλλοντική πίεση; Να απαγορευτεί το κυνήγι.
Η διαχείριση της άγριας ζωής, όμως, δεν γίνεται με συνθήματα ούτε με τη λογική «κλείστε τα όλα για να είμαστε σίγουροι».
Γίνεται με στοιχεία, αξιολόγηση των ενδιαιτημάτων και στοχευμένα μέτρα εκεί όπου πραγματικά απαιτούνται.
Αν η πυρόπληκτη ζώνη πρέπει να προστατευθεί, να προστατευθεί. Αν χρειάζονται πρόσθετες ζώνες ασφαλείας, να οριστούν. Αν απαιτείται αυστηρότερος περιορισμός, να τεκμηριωθεί.
Αυτό λέγεται διαχείριση.
Άλλωστε, η συζήτηση για τις απαγορεύσεις μετά από πυρκαγιές δεν είναι καινούργια. Το iHunt.gr έχει ήδη επισημάνει ότι οι σχετικές αποφάσεις πρέπει να βασίζονται σε συγκεκριμένα γεωγραφικά όρια, διάρκεια και αξιολόγηση από τις αρμόδιες υπηρεσίες, όπως αναφέρεται και στο άρθρο «ΕΛ.Α.Σ.: Επίθεση στην κυβέρνηση επειδή το κυνήγι ξεκινά… στις 20 Αυγούστου».
Το να ζητείται εξαρχής να κλείσει ολόκληρη η Πάρος για έναν χρόνο ή οι γύρω περιοχές για πέντε χρόνια, χωρίς να παρουσιάζονται συγκεκριμένα στοιχεία που να δικαιολογούν αυτά τα χρονικά και γεωγραφικά όρια, μοιάζει περισσότερο με έτοιμη συνταγή απαγόρευσης παρά με τεκμηριωμένη πρόταση διαχείρισης της πανίδας.
Και οι κυνηγοί πότε ακριβώς θεωρούνται μέρος της διαχείρισης;
Υπάρχει και κάτι ακόμη που μονίμως απουσιάζει από τέτοιου είδους παρεμβάσεις.
Οι κυνηγοί εμφανίζονται σχεδόν αποκλειστικά ως πιθανή απειλή για την άγρια ζωή.
Για τη θηροφυλακή, τις περιπολίες, τις ποτίστρες, τις δράσεις παροχής νερού και τροφής, τις καταγραφές και την παρουσία των Κυνηγετικών Οργανώσεων στην ύπαιθρο, η συζήτηση συνήθως γίνεται πολύ πιο διακριτική.
Και υπάρχει μια ουσιώδης διαφορά που δεν πρέπει σκοπίμως να συγχέεται:
άλλο η νόμιμη θήρα και άλλο η λαθροθηρία.
Αν υπάρχει κίνδυνος παράνομης θήρας, η απάντηση είναι περισσότεροι έλεγχοι, περισσότερη θηροφύλαξη και εφαρμογή της νομοθεσίας.
Όχι να αντιμετωπίζεται προκαταβολικά κάθε νόμιμος κυνηγός ως εν δυνάμει παραβάτης.
Αν υπάρχουν στοιχεία, να παρουσιαστούν
Οι αρμόδιες δασικές και επιστημονικές υπηρεσίες είναι εκείνες που πρέπει να αξιολογήσουν την πραγματική κατάσταση μετά την πυρκαγιά και να αποφασίσουν ποια μέτρα απαιτούνται.
Υπάρχουν, άλλωστε, παραδείγματα όπου οι περιορισμοί επανεξετάστηκαν με βάση την πραγματική κατάσταση των εκτάσεων. Στον Έβρο, μετά τις μεγάλες πυρκαγιές του 2023, οι απαγορεύσεις είχαν συγκεκριμένα όρια και χρονική διάρκεια, ενώ στη συνέχεια υπήρξαν και αποφάσεις άρσης ή τροποποίησής τους. Δείτε σχετικά: Έβρος: Ποιες περιοχές ανοίγουν ξανά στο κυνήγι μετά τη λήξη της απαγόρευσης στα καμένα.
Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο.
Όχι ποιος θα ζητήσει τη μεγαλύτερη απαγόρευση. Όχι ποιος θα χρησιμοποιήσει τη βαρύτερη διατύπωση. Αλλά τι δείχνουν τα πραγματικά δεδομένα για την άγρια πανίδα της Πάρου μετά τη φωτιά.
Οι φιλοζωικές οργανώσεις κλείνουν την παρέμβασή τους με τη φράση:
«Η φωτιά μπορεί να έσβησε. Η ζωή όμως χρειάζεται προστασία για να ξαναγεννηθεί».
Σωστά.
Μόνο που η προστασία της ζωής στη φύση δεν εξαντλείται σε ένα απαγορευτικό σήμα.
Χρειάζεται αποκατάσταση ενδιαιτημάτων, νερό, τροφή όπου απαιτείται, φύλαξη, έλεγχο της λαθροθηρίας και σοβαρή επιστημονική διαχείριση.
Και πάνω απ’ όλα χρειάζεται να σταματήσει η αντίληψη ότι για κάθε πρόβλημα της ελληνικής υπαίθρου υπάρχει μία και μοναδική μαγική λέξη:
«Απαγόρευση».
Η Πάρος μετά την πυρκαγιά χρειάζεται σοβαρές αποφάσεις.
Όχι πλειοδοσία στο ποιος θα ζητήσει τη μεγαλύτερη και μακροβιότερη απαγόρευση.
