Το λάθος στο κυνήγι δεν δίνει πάντα δεύτερη ευκαιρία. Γι’ αυτό η κυνηγετική ασφάλεια δεν είναι ένα κεφάλαιο που το θυμόμαστε μόνο στην έναρξη της σεζόν, ούτε μια σειρά από βαρετές υποδείξεις που λέγονται από συνήθεια. Είναι η βασική γραμμή που χωρίζει τον υπεύθυνο κυνηγό από την προχειρότητα.
Στην ελληνική ύπαιθρο, όπου το κυνήγι ασκείται σε δύσβατα βουνά, ρεματιές, πυκνά, καλλιέργειες και καρτέρια με περιορισμένη ορατότητα, η ασφάλεια είναι υπόθεση κρίσης, πειθαρχίας και καθαρής σκέψης. Και ακριβώς επειδή οι περισσότεροι έμπειροι κυνηγοί νιώθουν ότι «τα ξέρουν», εκεί κρύβεται συχνά ο μεγαλύτερος κίνδυνος. Το ατύχημα έρχεται συνήθως όχι από άγνοια, αλλά από χαλάρωση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ : Κυνηγετικά μαχαίρια: Ο απόλυτος οδηγός για κάθε κυνηγό
Τι σημαίνει πραγματικά κυνηγετική ασφάλεια
Η κυνηγετική ασφάλεια δεν περιορίζεται στο αν το όπλο είναι ανοιχτό ή αν ο κυνηγός φορά γιλέκο υψηλής ορατότητας. Αυτά είναι τα στοιχειώδη. Η ουσία είναι βαθύτερη και αφορά όλη τη συμπεριφορά στο πεδίο.
Ασφαλής κυνηγός είναι εκείνος που ελέγχει συνεχώς το περιβάλλον, ξέρει πού βρίσκονται οι σύντροφοί του, αναγνωρίζει το θήραμα πριν σηκώσει το όπλο, υπολογίζει τι υπάρχει πίσω από τον στόχο και δεν αφήνει ποτέ τον ενθουσιασμό της στιγμής να πάρει αποφάσεις. Το όπλο δεν συγχωρεί παρερμηνείες, ούτε βιασύνες.
Εδώ υπάρχει και μια αλήθεια που ο χώρος οφείλει να λέει καθαρά. Δεν αρκεί να είσαι καλός σκοπευτής ή έμπειρος βουνίσιος. Μπορεί να έχεις χιλιάδες εξόδους στο ενεργητικό σου και παρ’ όλα αυτά να κάνεις το μοιραίο λάθος, αν πάψεις να λειτουργείς με κανόνες.
Η ασφάλεια ξεκινά πριν φύγεις από το σπίτι
Πολλά περιστατικά δεν γεννιούνται στο βουνό, αλλά από την προετοιμασία που δεν έγινε σωστά. Ο έλεγχος του όπλου, των φυσιγγίων, του ρουχισμού, της ορατότητας, της κατάστασης του οχήματος και της περιοχής κυνηγίου είναι μέρος της ίδιας εξίσωσης.
Το όπλο πρέπει να μεταφέρεται και να φυλάσσεται με τρόπο που να αποκλείει κάθε ακούσια χρήση. Αυτό ακούγεται αυτονόητο, όμως δεν είναι λίγες οι φορές που η οικειότητα με τον εξοπλισμό οδηγεί σε επικίνδυνη αμέλεια. Ακόμη και μέσα στο σπίτι ή δίπλα στο αυτοκίνητο, το όπλο αντιμετωπίζεται πάντα σαν να είναι έτοιμο να βάλει.
Το ίδιο ισχύει και για τα φυσίγγια. Η επιλογή τους δεν είναι μόνο θέμα απόδοσης στο θήραμα, αλλά και ασφάλειας σε σχέση με την απόσταση, το πεδίο βολής και τις συνθήκες. Η λάθος γόμωση στο λάθος περιβάλλον μπορεί να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα απ’ όσα λύνει.
Στο βουνό δεν κυνηγάς μόνος, ακόμη κι αν είσαι μόνος
Ένα από τα πιο παρεξηγημένα ζητήματα είναι η αίσθηση αυτονομίας που έχουν πολλοί κυνηγοί. Ακόμη και όταν κάποιος βγαίνει μόνος, δεν παύει να κινείται σε χώρο όπου μπορεί να υπάρχουν άλλοι κυνηγοί, κτηνοτρόφοι, πεζοπόροι, οχήματα, κατοικίες ή εργασίες υπαίθρου.
Αυτό σημαίνει ότι η βολή δεν κρίνεται μόνο από το αν «βγήκε καθαρά το πουλί» ή αν «σήκωσε σωστά ο λαγός». Κρίνεται από το αν υπάρχει πλήρης εικόνα της ζώνης βολής. Σε πλαγιές, ρέματα και σπασμένα εδάφη, η οπτική αντίληψη ξεγελά εύκολα. Ο ήχος μεταφέρεται αλλιώς, οι αποστάσεις διαβάζονται λάθος και η παρουσία τρίτου προσώπου μπορεί να γίνει αντιληπτή αργά.
Ο σωστός κυνηγός φρενάρει τη σκανδάλη του όταν δεν έχει καθαρή εικόνα. Δεν ντρέπεται να χάσει ευκαιρία. Ντρέπεται μόνο όποιος λειτουργεί χωρίς έλεγχο.
Κυνηγετική ασφάλεια στην ομάδα
Το ομαδικό κυνήγι απαιτεί ακόμη μεγαλύτερη πειθαρχία, γιατί το λάθος ενός εκθέτει όλους. Εδώ δεν χωρούν γενικόλογες συνεννοήσεις του τύπου «πάμε βλέποντας». Οι θέσεις, οι τομείς κίνησης, τα σημεία προσέγγισης και οι ζώνες που απαγορεύεται να πέσει βολή πρέπει να έχουν συμφωνηθεί από πριν.
Ιδίως σε κυνήγια με σκυλιά, όπου η ένταση ανεβαίνει απότομα και η επαφή με το θήραμα γίνεται αιφνιδιαστικά, η συνεννόηση πρέπει να είναι απόλυτη. Ο σκύλος, ο κυναγωγός και ο διπλανός κυνηγός δημιουργούν ένα δυναμικό πεδίο που αλλάζει κάθε δευτερόλεπτο. Αν δεν ξέρεις πού κινείται ο άλλος, δεν πυροβολείς.
Είναι επίσης κρίσιμο να υπάρχει ένας άτυπος αλλά ξεκάθαρος συντονισμός. Όχι για να «διοικεί» την παρέα, αλλά για να μην εξελίσσεται το κυνήγι σε σκόρπια ατομική δράση. Η εμπειρία δείχνει ότι οι περισσότερες επικίνδυνες στιγμές προκύπτουν όταν η ομάδα χάνει τη συνοχή της.
Το όπλο θέλει χειρισμό, όχι εξοικείωση που χαλαρώνει
Ο πιο επικίνδυνος κυνηγός δεν είναι πάντα ο νέος. Είναι συχνά εκείνος που έχει συνηθίσει τόσο πολύ το όπλο του, ώστε παύει να το σέβεται ενεργά. Η κάννη που στρέφεται αδιάφορα προς παρέα, το κλείστρο που παραμένει κλειστό σε μη ασφαλή φάση, η μετακίνηση με γεμάτο όπλο σε δύσκολο έδαφος, όλα αυτά είναι σημάδια κακής νοοτροπίας.
Ο βασικός κανόνας δεν αλλάζει ποτέ. Η κατεύθυνση της κάννης ελέγχεται διαρκώς. Το όπλο ανοίγει όπου και όταν πρέπει. Η επιβεβαίωση της κατάστασής του δεν γίνεται «στο περίπου». Και σε περάσματα, φράχτες, πέτρινα σκαλοπάτια, ρέματα ή επιβιβάσεις σε όχημα, δεν υπάρχουν περιθώρια για εκπτώσεις.
Αν κάποιος θεωρεί αυτούς τους κανόνες υπερβολικούς, μάλλον έχει ξεχάσει πόσο γρήγορα μετατρέπεται μια απλή μετακίνηση σε ατύχημα.
Ορατότητα, ρούχα και καιρός
Στην Ελλάδα πολλοί κυνηγοί ακόμη υποτιμούν τη σημασία της ορατότητας, ειδικά όταν θεωρούν ότι το έντονο χρώμα «χαλάει το κυνήγι». Στην πράξη, όμως, η σωστή ένδυση σώζει ζωές, κυρίως σε μικτά εδάφη με πυκνή βλάστηση, αλλαγές φωτισμού και πολλαπλές παρέες στην ίδια περιοχή.
Το πορτοκαλί υψηλής ορατότητας δεν είναι παραχώρηση στην υπερβολή. Είναι εργαλείο αναγνώρισης. Ιδίως σε παγάνες, σε λαγοκυνήγια, σε αγριόχοιρο και σε κάθε μορφή κίνησης μέσα σε κλειστό πεδίο, η ορατότητα είναι κρίσιμο μέτρο.
Ο καιρός επίσης αλλάζει τα δεδομένα. Ομίχλη, ψιλόβροχο, κόντρα ήλιος και δυνατό αέρας μειώνουν την αντίληψη και επηρεάζουν την κρίση. Σε τέτοιες συνθήκες δεν κυνηγάς σαν να έχεις καθαρή μέρα. Μικραίνεις τις απαιτήσεις σου, αυξάνεις τα περιθώρια ασφάλειας και ακυρώνεις βολές που υπό άλλες συνθήκες ίσως έκανες.
Οι σκύλοι δεν είναι έξω από την εξίσωση
Όποιος κυνηγά με σκύλο ξέρει ότι η συγκίνηση της φέρμας, του ξεφωλιάσματος ή της καταδίωξης μπορεί να ανεβάσει απότομα την ένταση. Εκεί όμως χρειάζεται η μεγαλύτερη ψυχραιμία. Η παρουσία του σκύλου μπροστά, πλάγια ή σε επαναφορά αποκλείει κάθε επιπόλαιη βολή.
Δεν είναι λίγοι οι τραυματισμοί σκύλων από λάθος εκτίμηση γωνίας ή από βολή που έφυγε χαμηλά και βιαστικά. Αυτό δεν είναι κακή τύχη. Είναι κακή απόφαση. Ο κυνηγετικός σκύλος είναι συνεργάτης πεδίου και η προστασία του είναι δείκτης πραγματικής κυνηγετικής παιδείας.
Χρειάζεται επίσης προσοχή στις μετακινήσεις με το όχημα, στην ενυδάτωση, στα αγκάθια, στα φίδια, στις θερμοκρασίες και στις πρώτες βοήθειες. Η ασφάλεια στο κυνήγι δεν αφορά μόνο τη σκανδάλη.
Νοοτροπία, όχι αγγαρεία
Το πιο κρίσιμο σημείο είναι αυτό: η ασφάλεια δεν επιβάλλεται μόνο με κανόνες, αλλά με κουλτούρα. Αν στην παρέα επικρατεί η λογική «έλα μωρέ, τόσα χρόνια έτσι πάμε», αργά ή γρήγορα θα έρθει η στραβή. Αντίθετα, όταν οι κανόνες τηρούνται χωρίς ειρωνείες και χωρίς επίδειξη μαγκιάς, το κυνήγι γίνεται καλύτερο για όλους.
Εδώ έχουν ρόλο και οι σύλλογοι, οι ομοσπονδίες, οι παλιοί κυνηγοί και τα μέσα του χώρου όπως το iHunt. Όχι μόνο να θυμίζουν τα αυτονόητα, αλλά να πιέζουν για ουσιαστική εκπαίδευση, για διαρκή ενημέρωση και για σοβαρή αντιμετώπιση κάθε περιστατικού. Η αποσιώπηση δεν προστατεύει τον χώρο. Τον εκθέτει.
Η νέα γενιά κυνηγών πρέπει να μάθει σωστά από την αρχή, αλλά και οι παλιοί να δεχτούν ότι η εμπειρία χωρίς αυτοέλεγχο δεν αρκεί. Η υπευθυνότητα δεν μειώνει την παράδοση του κυνηγιού. Τη θωρακίζει.
Τελικά, η κυνηγετική ασφάλεια είναι το πραγματικό μέτρο του χαρακτήρα μας στο πεδίο. Φαίνεται όταν κανείς δεν μας βλέπει, όταν η βολή είναι δελεαστική, όταν η παρέα βιάζεται, όταν ο σκύλος ανεβάζει παλμούς και όταν το ένστικτο λέει «ρίξε τώρα». Εκεί μετριέται ο κυνηγός. Και εκεί αξίζει πάντα να διαλέγουμε τη σωστή απόφαση.
