Η νέα έκθεση της FACE για το 2026 καταγράφει αύξηση του πληθυσμού του τρυγονιού στον δυτικό μεταναστευτικό διάδρομο και συνέχιση της πτωτικής τάσης στον κεντρικό και ανατολικό, με ενδείξεις όμως σταθεροποίησης μετά το 2021. Παράλληλα, η θήρα έχει μειωθεί περίπου κατά 90%, ενώ η ευρωπαϊκή κυνηγετική ομοσπονδία ζητά μεγαλύτερη έμφαση στην αποκατάσταση των ενδιαιτημάτων και στη διερεύνηση άλλων παραγόντων που επηρεάζουν το είδος.
Νέα δεδομένα για την κατάσταση του τρυγονιού στην Ευρώπη παρουσιάζει η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία για το Κυνήγι και τη Διατήρηση της Φύσης, FACE, στην έκθεση «Turtle Dove Report 2026».
Η έκθεση δημοσιεύεται έξι χρόνια μετά την έναρξη του ευρωπαϊκού συστήματος Προσαρμοστικής Διαχείρισης της Κάρπωσης και αποτυπώνει την εξέλιξη των πληθυσμών, το πραγματικό ύψος της θήρας, την εφαρμογή των ποσοστώσεων, τα συστήματα δήλωσης καρπώσεων, τους ελέγχους και τα νεότερα ερευνητικά δεδομένα.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η εικόνα του είδους παραμένει διαφορετική στους δύο μεγάλους ευρωπαϊκούς μεταναστευτικούς διαδρόμους. Στον δυτικό διάδρομο καταγράφεται σαφής αύξηση, ενώ στον κεντρικό και ανατολικό διάδρομο η μακροχρόνια πτωτική τάση συνεχίζεται, παρουσιάζοντας όμως ενδείξεις σχετικής σταθεροποίησης μετά το 2021.
Αύξηση του τρυγονιού στον δυτικό διάδρομο
Τα στοιχεία του Πανευρωπαϊκού Συστήματος Παρακολούθησης Κοινών Πτηνών, τα οποία επικαιροποιήθηκαν τον Απρίλιο του 2026 με τα δεδομένα της αναπαραγωγικής περιόδου του 2025, δείχνουν ότι ο πληθυσμός του τρυγονιού στον δυτικό μεταναστευτικό διάδρομο συνεχίζει να αυξάνεται.
Σύμφωνα με την έκθεση της FACE, η μέση ετήσια αύξηση υπολογίζεται σε 9,6%, ενώ ο πληθυσμιακός δείκτης της άνοιξης του 2025 ήταν ο υψηλότερος από το 2009.
Η εξέλιξη αυτή ακολούθησε τέσσερα διαδοχικά χρόνια αναστολής της θήρας. Το κυνήγι επανήλθε το 2025, αλλά με ιδιαίτερα περιορισμένη ποσόστωση και υποχρεωτική καταγραφή κάθε κάρπωσης.
Πτωτική τάση αλλά και σταθεροποίηση στον κεντρικό και ανατολικό διάδρομο
Στον κεντρικό και ανατολικό μεταναστευτικό διάδρομο, στον οποίο ανήκει και η Ελλάδα, η κατάσταση παραμένει πιο σύνθετη.
Η μακροχρόνια τάση εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται πτωτική. Ωστόσο, ο πληθυσμιακός δείκτης εμφανίζεται σχετικά σταθερός από το 2021 και μετά, στοιχείο που, σύμφωνα με τη FACE, χρειάζεται περαιτέρω επιστημονική αξιολόγηση.
Η ευρωπαϊκή ομοσπονδία επισημαίνει ότι η δραστική μείωση της θήρας δεν συνοδεύτηκε μέχρι στιγμής από αντίστοιχα ισχυρή πληθυσμιακή ανάκαμψη. Για τον λόγο αυτό θεωρεί αναγκαίο να εξεταστούν και άλλοι παράγοντες, όπως η απώλεια και η υποβάθμιση των ενδιαιτημάτων, η γεωργική εντατικοποίηση, η μειωμένη διαθεσιμότητα τροφής και νερού, αλλά και η αντιπροσωπευτικότητα των συστημάτων παρακολούθησης.
Πρόκειται για θέση της FACE, η οποία υποστηρίζει ότι η θήρα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ο μοναδικός παράγοντας που καθορίζει την εξέλιξη του πληθυσμού του είδους.
Η θήρα μειώθηκε περίπου κατά 90%
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της έκθεσης αφορά τη μεγάλη μείωση των καρπώσεων.
Συνολικά, η θήρα του τρυγονιού έχει περιοριστεί περίπου κατά 90% σε σχέση με τα επίπεδα αναφοράς των προηγούμενων ετών.
Στον δυτικό διάδρομο, μετά την τετραετή αναστολή, εγκρίθηκε για το 2025 ποσοστό κάρπωσης 1,5%, το οποίο αντιστοιχούσε σε ποσόστωση περίπου 130.000 πτηνών. Στην πράξη, όμως, δηλώθηκαν περίπου 43.000 τρυγόνια, δηλαδή χρησιμοποιήθηκε μόλις το 33% της διαθέσιμης ποσόστωσης.
Η πραγματική κάρπωση ήταν κατά περίπου 95% χαμηλότερη από τα επίπεδα αναφοράς της περιόδου 2019-2020.
Στον κεντρικό και ανατολικό διάδρομο, η συνολική δηλωμένη κάρπωση του 2025 ανήλθε σε 94.788 τρυγόνια.
Η FACE εκτιμά ότι η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε ποσοστό περίπου 3,3% του μεταναστευτικού πληθυσμού που είναι διαθέσιμος μετά την αναπαραγωγική περίοδο.
Σύμφωνα με τα πληθυσμιακά μοντέλα που παρουσιάζονται στην έκθεση, ποσοστά κάρπωσης έως 4% μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με συνεχή παρακολούθηση, να θεωρηθούν βιώσιμα. Οι ισχύουσες ποσοστώσεις παραμένουν, πάντως, χαμηλότερες και βασίζονται στην αρχή της προφύλαξης.
Υποχρεωτική δήλωση καρπώσεων στην Ελλάδα
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα συστήματα υποχρεωτικής δήλωσης της κάρπωσης που εφαρμόζονται πλέον σε όλες τις χώρες όπου επιτρέπεται η θήρα του τρυγονιού.
Στην Ελλάδα, όπως και στην Κύπρο και τη Μάλτα, εφαρμόζεται σύστημα καταγραφής μέσω εφαρμογής για κινητά τηλέφωνα.
Η έκθεση αναφέρει ότι στη χώρα μας ισχύει ημερήσιο όριο τεσσάρων τρυγονιών ανά κυνηγό.
Η άμεση καταχώρηση των καρπώσεων επιτρέπει στις αρμόδιες υπηρεσίες να παρακολουθούν την εξέλιξη της εθνικής ποσόστωσης και να διακόπτουν τη θήρα όταν συμπληρωθεί το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο.
Η FACE θεωρεί ότι τα συστήματα αυτά αποτελούν σημαντικό βήμα για τη σύγχρονη διαχείριση των θηρεύσιμων ειδών και μπορούν να αποτελέσουν πρότυπο και για άλλα μεταναστευτικά πτηνά.
Τι δείχνουν οι έλεγχοι
Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης στοιχεία ελέγχων που διαβίβασαν τα κράτη-μέλη για τα έτη 2024 και 2025.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, πραγματοποιήθηκε μεγάλος αριθμός επιθεωρήσεων, ενώ οι διαπιστωμένες παραβάσεις ήταν εξαιρετικά περιορισμένες.
Στις περισσότερες χώρες οι παραβάσεις αντιστοιχούσαν σε λιγότερο από το 1% των ελέγχων. Εξαίρεση αποτέλεσε η Κύπρος, όπου καταγράφηκε υψηλότερο ποσοστό.
Η FACE διευκρινίζει ότι οι παραβάσεις δεν αφορούσαν αποκλειστικά παράνομη θήρευση τρυγονιών, αλλά το σύνολο της κυνηγετικής νομοθεσίας, ακόμη και διοικητικές παραλείψεις, όπως η εκπρόθεσμη ανανέωση άδειας.
Με βάση τα στοιχεία αυτά, η ομοσπονδία υποστηρίζει ότι τα επίπεδα συμμόρφωσης είναι ιδιαίτερα υψηλά και ότι δεν προκύπτει σημαντική παράνομη κάρπωση του είδους.
Ενθαρρυντικά στοιχεία από τη Βουλγαρία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα νεότερα ερευνητικά δεδομένα από τη Βουλγαρία.
Μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στη χώρα κατέγραψαν αύξηση περίπου 50% στην πυκνότητα των αναπαραγόμενων ζευγαριών.
Από 10,2 έως 10,9 ζευγάρια ανά 100 εκτάρια την περίοδο 2022-2024, η πυκνότητα αυξήθηκε στα 16,3 ζευγάρια ανά 100 εκτάρια το 2025.
Παράλληλα, η μέση αναπαραγωγική επιτυχία υπολογίστηκε σε 3,24 νεαρά πτηνά ανά φωλιά.
Τα στοιχεία αυτά αναμένεται να αξιοποιηθούν στην επικαιροποίηση του πληθυσμιακού μοντέλου για τον κεντρικό και ανατολικό μεταναστευτικό διάδρομο.
Η συλλογή στοιχείων από φτερούγες
Η συλλογή δεδομένων από φτερούγες θηρευμένων πτηνών συνεχίζεται σε αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ισπανία, η Ιταλία και η Πορτογαλία.
Στη Γαλλία, μέσω της εφαρμογής ChassAdapt, συλλέχθηκαν 1.826 αξιοποιήσιμες φωτογραφίες φτερούγων από την κυνηγετική περίοδο του 2025.
Η ανάλυσή τους έδειξε αναλογία 3,14 νεαρών πτηνών ανά ενήλικο, ενώ τα νεαρά αποτελούσαν το 76% της συνολικής κάρπωσης.
Σύμφωνα με την έκθεση, μια υψηλή αναλογία νεαρών προς ενήλικα πτηνά αποτελεί ένδειξη καλής αναπαραγωγικής παραγωγικότητας.
Στο επίκεντρο η αποκατάσταση των ενδιαιτημάτων
Το τελευταίο κεφάλαιο της έκθεσης εστιάζει στην αποκατάσταση των οικοτόπων του τρυγονιού.
Η FACE αναγνωρίζει ότι η απώλεια κατάλληλων ενδιαιτημάτων αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες πίσω από τη μείωση των πληθυσμών των πτηνών στην Ευρώπη.
Μεταξύ των προτεινόμενων μέτρων περιλαμβάνονται:
- η διατήρηση αγραναπαύσεων και μη παραγωγικών εκτάσεων,
- η ενίσχυση της ποικιλομορφίας των καλλιεργειών,
- η δημιουργία κατάλληλων ζωνών φυσικής βλάστησης,
- η πρόσβαση σε ασφαλή σημεία νερού,
- η μείωση της χρήσης φυτοφαρμάκων,
- η προστασία των χώρων φωλεοποίησης,
- η διατήρηση φυτοφρακτών, θάμνων και δενδρωδών εκτάσεων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη εκπονήσει πλαίσιο προτεινόμενων δράσεων, προκειμένου τα κράτη-μέλη να τις ενσωματώσουν στα Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης της Φύσης.
Η διαχείριση πρέπει να βασίζεται στα δεδομένα
Η έκθεση της FACE για το 2026 δεν υποστηρίζει ότι τα προβλήματα του τρυγονιού έχουν επιλυθεί.
Η σαφής αύξηση του πληθυσμού στον δυτικό διάδρομο αποτελεί θετική εξέλιξη, ενώ η σχετική σταθεροποίηση στον κεντρικό και ανατολικό διάδρομο χρειάζεται να επιβεβαιωθεί από περισσότερα δεδομένα.
Εκείνο που προκύπτει είναι ότι η διαχείριση του είδους δεν μπορεί να περιορίζεται αποκλειστικά στη συζήτηση για τη θήρα.
Οι ακριβείς καταγραφές, οι επιστημονικά υπολογισμένες ποσοστώσεις, οι συστηματικοί έλεγχοι, η παρακολούθηση των πληθυσμών και κυρίως η αποκατάσταση των ενδιαιτημάτων αποτελούν τα βασικά εργαλεία για τη μακροπρόθεσμη διατήρηση του τρυγονιού στην Ευρώπη.
Συχνές ερωτήσεις
Τι δείχνει η έκθεση FACE 2026 για το τρυγόνι;
Η έκθεση καταγράφει αύξηση του πληθυσμού στον δυτικό μεταναστευτικό διάδρομο και συνέχιση της πτωτικής τάσης στον κεντρικό και ανατολικό, με ενδείξεις σταθεροποίησης μετά το 2021.
Πόσο έχει μειωθεί η θήρα του τρυγονιού στην Ευρώπη;
Σύμφωνα με τη FACE, η θήρα έχει μειωθεί συνολικά περίπου κατά 90% σε σχέση με τα επίπεδα αναφοράς.
Πόσα τρυγόνια δηλώθηκαν το 2025 στον κεντρικό και ανατολικό διάδρομο;
Η συνολική δηλωμένη κάρπωση ανήλθε σε 94.788 τρυγόνια.
Ποιο είναι το ημερήσιο όριο για το τρυγόνι στην Ελλάδα;
Η έκθεση αναφέρει ότι στην Ελλάδα ισχύει ημερήσιο όριο τεσσάρων τρυγονιών ανά κυνηγό, με υποχρεωτική ηλεκτρονική δήλωση.
Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τον πληθυσμό του τρυγονιού;
Εκτός από τη θήρα, σημαντικοί παράγοντες θεωρούνται η απώλεια και υποβάθμιση των ενδιαιτημάτων, η εντατική γεωργία, η μειωμένη διαθεσιμότητα τροφής και νερού και η κατάσταση των περιοχών αναπαραγωγής.
Τι μέτρα προτείνονται για την προστασία του τρυγονιού;
Προτείνονται η διατήρηση αγραναπαύσεων, φυτοφρακτών και φυσικής βλάστησης, η πρόσβαση σε νερό, η μείωση των φυτοφαρμάκων και η προστασία των χώρων φωλεοποίησης.
