Το λάθος γίνεται συνήθως νωρίς. Παίρνουμε ένα κουτάβι από καλά αίματα, το βλέπουμε ζωηρό, με μύτη και θράσος, και βιαζόμαστε να το κάνουμε λαγόσκυλο πριν καν προλάβει να γίνει σκύλος. Κι όμως, η εκπαίδευση λαγόσκυλου από κουτάβι δεν ξεκινά στο βουνό με το λαγοτόπι. Ξεκινά από την αυλή, από την επαφή με τον άνθρωπο, από τη ρουτίνα και από τα πρώτα όρια.
Ένα καλό λαγόσκυλο δεν φτιάχνεται με φωνές, υπερενθουσιασμό και ατελείωτα ξεπέτα. Φτιάχνεται με σωστή σειρά, καθαρό μυαλό και πολλή παρατήρηση. Όποιος έχει σηκώσει σκυλιά στο βουνό το ξέρει καλά: άλλο το κουτάβι που δείχνει νωρίς πάθος, κι άλλο εκείνο που αντέχει, δουλεύει με συνέπεια και δένει σωστά το μυαλό του πάνω στον λαγό.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ : Λαγο…κουβέντες : Τα ζευγαρώματα των λαγόσκυλων…VIDEO
Εκπαίδευση λαγόσκυλου από κουτάβι – τι χτίζεις πρώτα
Στους πρώτους μήνες δεν σε ενδιαφέρει να “κυνηγήσει”. Σε ενδιαφέρει να μάθει να ζει σωστά. Το κουτάβι πρέπει να δεθεί με τον κυναγωγό, να εξοικειωθεί με το όνομά του, να έρχεται στο κάλεσμα, να δέχεται το λουρί, να μπαίνει και να βγαίνει ήρεμα από το crate ή το αυτοκίνητο και να στέκεται χωρίς πανικό σε νέους χώρους.
Αυτή η βάση φαίνεται απλή, αλλά εκεί κρίνεται μεγάλο μέρος της μετέπειτα πορείας. Σκύλος που δεν έχει ισορροπία στην καθημερινότητα δύσκολα θα δείξει καθαρό μυαλό στο γιατάκι, στην αλλαγή ντορού ή στη φάση που θα πρέπει να λύσει μόνος του ένα μπέρδεμα. Η υπακοή εδώ δεν είναι σκυλί σαλονιού. Είναι εργαλείο για το πεδίο.
Από 2 έως 5 μηνών, προέχει η κοινωνικοποίηση και η αυτοπεποίθηση. Βγάλτε το κουτάβι σε διαφορετικά εδάφη, σε μονοπάτια, σε πέτρα, σε χαμηλό πουρνάρι, σε ρέμα χωρίς πίεση. Αφήστε το να πατήσει, να μυρίσει, να ακούσει. Όχι για να βρει λαγό, αλλά για να μάθει τον κόσμο χωρίς φόβο. Το φοβικό κουτάβι συνήθως κουβαλά αυτό το βάρος αργότερα, ειδικά σε σκληρά βουνά και δύσκολες καιρικές συνθήκες.
Η ηλικία δεν λέει όλη την αλήθεια
Πολλοί ρωτούν πότε αρχίζει το κουτάβι να μπαίνει στο λαγό. Η απάντηση δεν είναι ίδια για όλα. Άλλο πράγμα ένα πρώιμο, νευρικό και πολύ ανήσυχο κουτάβι, κι άλλο ένα πιο βαρύ, μεθοδικό και αργοώριμο. Η φυλή, η γραμμή, το ταμπεραμέντο και το περιβάλλον παίζουν τεράστιο ρόλο.
Συνήθως, από 5 έως 7 μηνών μπορείς να ξεκινήσεις τις πρώτες σοβαρές επαφές με το ύπαιθρο σε κυνηγετικό πλαίσιο, αλλά χωρίς υπερβολές. Δεν θες να “κάψει” το κουτάβι, ούτε να του δημιουργήσεις λάθος συνδέσεις. Αν το σέρνεις κάθε εβδομάδα σε δύσκολα λαγοτόπια, αν το βάζεις με σκληρούς, φωνακλάδες μεγάλους σκύλους ή αν περιμένεις να αποδώσει σαν έτοιμο ιχνηλάτη, το πιθανότερο είναι να το μπερδέψεις.
Υπάρχουν κουτάβια που θα ανοίξουν νωρίς και θα δείξουν ντορό, επιμονή και φωνή. Υπάρχουν άλλα που μέχρι τους 10 ή 12 μήνες μοιάζουν αδιάφορα και ξαφνικά δένουν. Εδώ χρειάζεται μάτι. Όχι βιασύνη και όχι εγωισμός.
Τα πρώτα βγάλσιματα στο βουνό
Η πρώτη επαφή με το κυνηγετικό πεδίο πρέπει να είναι καθαρή και ελεγχόμενη. Σκοπός δεν είναι το αποτέλεσμα της ημέρας, αλλά το μάθημα που θα πάρει ο μικρός. Για αυτό και τα πρώτα βγάλσιματα θέλουν λίγη διάρκεια, σωστή ώρα και τόπο που να κρατά λαγό χωρίς υπερβολική δυσκολία.
Αν έχετε τη δυνατότητα, δουλέψτε το κουτάβι με έναν έμπειρο, τίμιο σκύλο. Όχι με αγριεμένο πρωταγωνιστή που τα κάνει όλα μόνος του και σέρνει τους άλλους από πίσω. Το νεαρό λαγόσκυλο χρειάζεται δάσκαλο που να δουλεύει καθαρά, να μην πετάει άσκοπα, να μην ανοίγει σε ξένα και να δίνει χρόνο στον μικρό να καταλάβει τι συμβαίνει.
Η παρουσία πολλών σκύλων στην αρχή συνήθως κάνει κακό. Το κουτάβι χάνεται, ενθουσιάζεται χωρίς να μαθαίνει και συχνά μπαίνει στη λογική να ακολουθεί τη φασαρία. Καλύτερα δύο σκυλιά, το πολύ τρία, και με καθαρό ρόλο. Στο λαγό, ειδικά στην αρχή, η ποιότητα της επαφής μετρά περισσότερο από τον όγκο της δράσης.
Εκπαίδευση λαγόσκυλου από κουτάβι χωρίς τεχνητές υπερβολές
Εδώ γίνεται μεγάλη συζήτηση. Να δουλέψει με σύρσιμο, με δέρμα, με τεχνητό ντορό; Η απάντηση είναι ότι τέτοια μέσα μπορούν να βοηθήσουν σε πολύ περιορισμένο βαθμό, αλλά δεν αντικαθιστούν το φυσικό μάθημα. Αν τα παρακάνεις, το κουτάβι μαθαίνει παιχνίδι, όχι κυνήγι. Μαθαίνει να κυνηγά το εύκολο και προβλέψιμο, όχι να λύνει πραγματικές συνθήκες εδάφους και μυρωδιάς.
Ο λαγός δεν αφήνει πάντα ίδιο ντορό. Η υγρασία, ο αέρας, το έδαφος, η ώρα και η πίεση του τόπου αλλάζουν τα πάντα. Για αυτό ο σκύλος πρέπει να μάθει την αλήθεια του βουνού. Τα τεχνητά βοηθήματα, αν χρησιμοποιηθούν, χρειάζονται μέτρο και κυρίως σωστό timing. Όχι για να αντικαταστήσουν το πεδίο, αλλά για να ξυπνήσουν ενδιαφέρον σε κουτάβια που θέλουν μικρή ώθηση.
Πειθαρχία, φωνή και χαρακτήρας
Ένα λαγόσκυλο χρειάζεται πάθος, αλλά χρειάζεται και φρένο. Αν από μικρό μάθει ότι μπορεί να ανοίγει όπου θέλει, να απομακρύνεται ανεξέλεγκτα, να αδιαφορεί στο κάλεσμα ή να φορτώνει σε ξένα θηράματα, αργότερα θα το πληρώσεις ακριβά. Η διόρθωση πρέπει να είναι έγκαιρη, καθαρή και δίκαιη.
Δεν μιλάμε για σκληρότητα. Μιλάμε για σταθερότητα. Ο σκύλος καταλαβαίνει πολύ γρήγορα πότε ο άνθρωπος μπροστά του ξέρει τι ζητά. Αν σήμερα επιτρέπεις κάτι και αύριο το τιμωρείς, του δημιουργείς θόρυβο. Κι ένας μπερδεμένος σκύλος στο βουνό παίρνει εύκολα λάθος δρόμο.
Το ίδιο ισχύει και για τη φωνή. Δεν θέλεις ένα σκυλί που ουρλιάζει χωρίς ουσία, ούτε όμως ένα κλειστό ζώο που δεν εξωτερικεύει τη δουλειά του. Η φωνή, το άνοιγμα, η επιμονή στο ξεσήκωμα και η συμπεριφορά στη δίωξη είναι στοιχεία που έχουν και γενετική βάση. Η εκπαίδευση τα βελτιώνει, αλλά δεν εφευρίσκει χαρακτήρα από το μηδέν.
Τα συχνότερα λάθη των κυναγωγών
Το πρώτο λάθος είναι η υπερβολική πίεση. Πολύωρα βουνά, συνεχόμενα βγάλσιματα, φωνές και απαίτηση για άμεσο αποτέλεσμα. Το κουτάβι κουράζεται σωματικά και κυρίως ψυχικά. Αν συνδέσει το πεδίο με άγχος και αποτυχία, κλείνει.
Το δεύτερο λάθος είναι η λάθος παρέα. Ένα νεαρό σκυλί που βγαίνει μόνο με κακούς δασκάλους μαθαίνει κακές συνήθειες. Άσκοπα ξεπετάγματα, ντορός χωρίς ουσία, ξένες καταδιώξεις και ασυγκράτητη ένταση περνούν εύκολα στο νέο αίμα.
Το τρίτο λάθος είναι ότι πολλοί δεν κρατούν πρόγραμμα. Μια εβδομάδα υπερβολή, μετά δεκαπέντε μέρες τίποτα, ύστερα πάλι πίεση. Η πρόοδος θέλει ρυθμό. Ακόμα και λίγες, σωστές έξοδοι δουλεύουν καλύτερα από αποσπασματικές εκρήξεις ενθουσιασμού.
Το τέταρτο λάθος είναι η παρερμηνεία των πρώτων ενδείξεων. Ένα κουτάβι που ανοίγει νωρίς δεν σημαίνει ότι θα γίνει κορυφαίο. Και ένα κουτάβι που αργεί δεν είναι άχρηστο. Όποιος έχει χρόνια στη λαγοκυνοφιλία έχει δει πολλά χαρτιά να καίγονται και πολλούς αθόρυβους σκύλους να βγαίνουν διαμάντια αργότερα.
Διατροφή, φυσική κατάσταση και μυαλό
Δεν υπάρχει σωστή εκπαίδευση χωρίς σωστή φροντίδα. Το κουτάβι που αναπτύσσεται πρέπει να παίρνει ποιοτική τροφή, να έχει καθαρό νερό, κτηνιατρική παρακολούθηση, σωστό εμβολιακό πρόγραμμα και προστασία από παράσιτα. Αυτά δεν είναι λεπτομέρειες. Είναι η βάση για να μπορεί να βγει και να δουλέψει χωρίς να σέρνεται ή να κινδυνεύει.
Η φυσική κατάσταση χτίζεται σταδιακά. Μην περιμένετε από το νεαρό σκυλί να αντέξει σκληρό βουνό επειδή έχει όρεξη. Άλλο η διάθεση κι άλλο η αντοχή. Οι αρθρώσεις, το μυϊκό σύστημα και η αναπνοή θέλουν χρόνο.
Το ίδιο σημαντικό είναι και το μυαλό του σκύλου. Ήρεμο περιβάλλον, σταθερό πρόγραμμα και σωστή επαφή με τον άνθρωπο φτιάχνουν ζώο που μαθαίνει. Στον χώρο της κυνοφιλίας λέμε συχνά πολλά για αίματα, λιγότερα όμως για διαχείριση. Κι όμως, πολλές υποσχέσεις χάνονται από κακή καθημερινότητα, όχι από έλλειψη προσόντων.
Πότε λες ότι μπαίνει στον δρόμο
Δεν υπάρχει μία μέρα που ξαφνικά λες “έδεσε”. Το βλέπεις σιγά σιγά. Αρχίζει να ψάχνει με σκοπό, να κρατά επαφή με τον τόπο, να ακολουθεί σωστότερα τον ντορό, να μην αποσπάται τόσο εύκολα και να δείχνει ότι καταλαβαίνει τι ζητάς. Η πρόοδος στα λαγόσκυλα είναι συχνά ανοδική με πισωγυρίσματα. Αυτό είναι φυσιολογικό.
Εκεί πρέπει να δείξεις υπομονή και κρίση. Μια κακή έξοδος δεν ακυρώνει μια καλή πορεία. Όπως και μια πρώιμη επιτυχία δεν αρκεί για μεγάλα λόγια. Η λαγοκυνοφιλία θέλει γερά νεύρα, καθαρό βλέμμα και σεβασμό στον χρόνο του σκύλου.
Το καλό λαγόσκυλο δεν φτιάχνεται με συνταγή. Φτιάχνεται όταν ο κυναγωγός ξέρει πότε να πιέσει λίγο, πότε να τραβήξει χειρόφρενο και πότε απλώς να αφήσει το κουτάβι να ωριμάσει όπως πρέπει. Κι αυτό, για όποιον αγαπά πραγματικά το βουνό και τα σκυλιά του, είναι ίσως το πιο δύσκολο και το πιο τίμιο μάθημα.
