Κοινή υπουργική απόφαση ετοιμάζει το Υπουργείο Πολιτικής Προστασίας – Το κόστος μπορεί να φτάνει «δεκάδες χιλιάδες ευρώ» λόγω ελικοπτέρων και επίγειων δυνάμεων. Στόχος: λιγότερα ατυχήματα, λιγότερες άσκοπες κινητοποιήσεις.
Σε τροχιά σημαντικών αλλαγών μπαίνει το πλαίσιο διάσωσης ορειβατών και πεζοπόρων στην Ελλάδα, με το οικονομικό βάρος να μετακυλίεται πλέον σε όσους επιλέγουν παράτολμες αναβάσεις χωρίς επαρκή προετοιμασία και στη συνέχεια ζητούν απεγκλωβισμό από την Πυροσβεστική και άλλες υπηρεσίες. Το μέτρο, που –σύμφωνα με πληροφορίες– προωθείται μέσω κοινής υπουργικής απόφασης, στοχεύει να λειτουργήσει αποτρεπτικά απέναντι σε επικίνδυνες εξορμήσεις και να περιορίσει τις απώλειες ζωών στα βουνά.
«Λογαριασμός» δεκάδων χιλιάδων ευρώ
Το κόστος μιας επιχείρησης διάσωσης μπορεί να εκτοξευθεί, καθώς περιλαμβάνει πτήσεις ελικοπτέρων –με υπολογισμό άνω των 1.500 ευρώ ανά ώρα– αλλά και μετακινήσεις/συνδρομή επίγειων δυνάμεων. Οι αρμόδιες υπηρεσίες καταγράφουν εκατοντάδες περιστατικά ετησίως, πολλά από τα οποία δεν δημοσιοποιούνται.
Η λογική της ρύθμισης παραπέμπει στο πλαίσιο που ισχύει ήδη στη θάλασσα: ιδιοκτήτες και χειριστές σκαφών που αποπλέουν παρά το απαγορευτικό και στη συνέχεια χρειαστούν διάσωση, επιβαρύνονται με το πολυδάπανο κόστος κινητοποίησης των δυνάμεων του Λιμενικού.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ : Επιχείρηση διάσωσης δύο κυνηγετικών σκύλων στη Βερενίκη Ζίτσας
Τι αλλάζει: χρεώσεις σε όσους αγνοούν κανόνες και προειδοποιήσεις
Η βασική κατεύθυνση του νέου σχεδιασμού είναι να περιοριστούν οι περιπτώσεις πολιτών που κινούνται απροετοίμαστοι στα βουνά, χωρίς κατάλληλο εξοπλισμό και αναγκαία εκπαίδευση, συχνά μέσα σε αντίξοες καιρικές συνθήκες, με αποτέλεσμα να χάνονται ή να εγκλωβίζονται.
Εκπρόσωποι ορειβατικών συλλόγων εκτιμούν ότι σημαντικό ποσοστό όσων επιχειρούν επιπόλαιες αναβάσεις είναι ερασιτέχνες, χωρίς την απαιτούμενη υποδομή και επίγνωση κινδύνου. Ενδεικτικά, σε πρόσφατη εορταστική περίοδο η Πυροσβεστική κλήθηκε να διαχειριστεί περίπου 50 περιστατικά (αποπροσανατολισμοί, πτώσεις, εγκλωβισμοί σε χιόνια κ.ά.).
Στο παιχνίδι και οι ασφαλιστικές εταιρείες
Στο πλαίσιο της νέας πολιτικής, εξετάζεται και η εμπλοκή ασφαλιστικών εταιρειών, κατά το πρότυπο χωρών του εξωτερικού. Το σενάριο προβλέπει ασφαλιστική κάλυψη για όσους δραστηριοποιούνται στα ελληνικά βουνά (ορειβασία, πεζοπορία, αναρρίχηση, ορειβατικό σκι κ.λπ.), ώστε σε περίπτωση ατυχήματος το κόστος διάσωσης να μην επιβαρύνει το Δημόσιο.
Η κάλυψη, ωστόσο, θα συνοδεύεται από όρους: οι ασφαλισμένοι θα οφείλουν να διαθέτουν τον κατάλληλο εξοπλισμό και να αποφεύγουν αναβάσεις όταν υπάρχουν επίσημες προειδοποιήσεις για επικίνδυνες καιρικές συνθήκες. Σε αντίθετη περίπτωση, δεν θα ενεργοποιείται αποζημίωση – κατά το ανάλογο που ισχύει σε τροχαία υπό την επήρεια αλκοόλ.
Τα στοιχεία: απώλειες ζωών και συνεχείς επιχειρήσεις
Τα δεδομένα από αρχές και ομάδες διάσωσης αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος: κάθε χρόνο καταγράφονται απώλειες ζωών σε ορειβασίες ή πεζοπορίες σε επικίνδυνα μονοπάτια, ενώ πραγματοποιούνται δεκάδες επιχειρήσεις εντοπισμού και διάσωσης, πέρα από περιστατικά που δεν γίνονται γνωστά.
Ιδιαίτερη επιβάρυνση συγκεντρώνει ο Όλυμπος, όπου καταγράφεται το μεγαλύτερο μέρος της ορειβατικής δραστηριότητας στη χώρα, με περισσότερους από 100.000 επισκέπτες ετησίως. Ακολουθούν η Πίνδος και άλλοι ορεινοί όγκοι.
Συλλογικοί φορείς: «Αναγκαία μέτρα για να κοπεί το επικίνδυνο ερασιτεχνικό μοντέλο»
Η ορειβατική κοινότητα εμφανίζεται διχασμένη ως προς τις λεπτομέρειες εφαρμογής, ωστόσο αναγνωρίζει την ανάγκη να μπει τάξη σε συμπεριφορές υψηλού ρίσκου. Ο πρόεδρος του Ελληνικού Ορειβατικού Συνδέσμου Αθηνών, Ευάγγελος Μισιακός, έχει επισημάνει ότι η μεταφορά κόστους διάσωσης και η καθιέρωση ασφάλισης μπορούν να λειτουργήσουν ως αναγκαία εργαλεία πρόληψης.
«Είναι σημαντικό και διαρκώς αυξανόμενο το ποσοστό εκείνων που λειτουργούν με επικίνδυνο ερασιτεχνικό τρόπο».
Σημειώνεται ότι στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται δεκάδες ορειβατικά και φυσιολατρικά σωματεία, ενώ οι ομοσπονδίες καλύπτουν ευρύ φάσμα δράσεων: αναβάσεις, πεζοπορία, αλπινισμό, αναρρίχηση, ορειβατικό σκι, συντήρηση μονοπατιών και καταφυγίων.
Τι ισχύει εκτός Ελλάδας
Αντίστοιχα μέτρα εφαρμόζονται ήδη σε χώρες όπως η Γερμανία και η Αυστρία, ενώ σε περιοχές της Ιταλίας προβλέπονται χρεώσεις σε ορειβάτες που παραβιάζουν κανόνες ανάβασης ή αγνοούν προειδοποιήσεις. Σε αρκετές περιπτώσεις, πολίτες επιλέγουν να είναι μέλη συλλόγων που προσφέρουν ασφαλιστική κάλυψη διάσωσης έως συγκεκριμένα ποσά.
Ενδεικτικά, στη Γερμανία, η συνδρομή σε μη τραυματισμένα άτομα ή σε περιστατικά απώλειας προσανατολισμού συχνά χρεώνεται στους ίδιους τους πολίτες. Παρόμοια φιλοσοφία ακολουθείται και σε άλλα κράτη, με την ασφάλιση/συνδρομή συλλόγων να καλύπτει μέρος του κόστους.
