Οι κορυφαίοι θηρευτές δεν επηρεάζουν τα θηράματά τους μόνο όταν είναι ζωντανοί. Μια πρόσφατη, μελέτη στο Ecology & Evolution (2023) κατέγραψε κάτι που σπάνια βλέπουμε τεκμηριωμένο: αγριόχοιροι (Sus scrofa) αντιδρούν με σαν να υπάρχει ακόμη λίνδυνος και σε κουφάρια λύκου (Canis lupus) – σαν ο κίνδυνος να είναι ακόμη «παρών».
Η έρευνα με λίγα λόγια
Οι επιστήμονες εργάστηκαν στη δυτική πλευρά των Άλπεων (κοιλάδα Susa, Ιταλία), στήνοντας κάμερες-παγίδες σε σημεία όπου τοποθετήθηκαν 10 κουφάρια λύκου και, για σύγκριση, 9 κουφάρια αλεπούς (Vulpes vulpes).
Το αποτέλεσμα ήταν ξεκάθαρο:
• Καταγράφηκαν 8 επεισόδια παρόμοια επεισόδια προς κουφάρια λύκου
• 0 αντίστοιχα επεισόδια προς κουφάρια αλεπούς
Τι έκαναν οι αγριόχοιροι μπροστά στο κουφάρι λύκου;
Στα βίντεο των καμερών, οι αγριόχοιροι δεν πλησίασαν «ουδέτερα». Σε χαρακτηριστικό περιστατικό (3 ημέρες μετά την τοποθέτηση του κουφαριού), καταγράφηκαν:
• επιθετικές εφορμήσεις/χτυπήματα στο σώμα,
• δαγκώματα και έντονο τίναγμα του κουφαριού,
• δυνατά γρυλίσματα/φωνές συναγερμού,
• και στη συνέχεια απότομη υποχώρηση/φυγή.
Στο ίδιο συμβάν εμφανίστηκε ομάδα με τουλάχιστον 4 ενήλικα άτομα και 5 μικρά, κάτι που πιθανότατα ανεβάζει το «κατώφλι» άμυνας και επιθετικότητας.
Γιατί είναι πιο έντονο όταν το κουφάρι είναι “φρέσκο”;
Οι περισσότερες αντιδράσεις καταγράφηκαν στις πρώτες 2–3 ημέρες αποσύνθεσης (και μία πολύ αργότερα, στις 14 ημέρες). Η ερμηνεία των ερευνητών είναι πρακτική: όσο πιο “φρέσκο” το κουφάρι, τόσο μεγαλύτερη η αβεβαιότητα για το αν το ζώο είναι πραγματικά νεκρό (ή απλώς τραυματισμένο/ανήμπορο).
Το “τοπίου του φόβου” επεκτείνεται
Η έννοια του «τοπίου του φόβου» λέει ότι τα θηράματα αλλάζουν διαδρομές, ώρες δραστηριότητας και χρήση χώρου ανάλογα με το ρίσκο θήρευσης.
Η μελέτη προσθέτει ένα νέο κομμάτι στο παζλ:
και ένα σημείο με κουφάρι κορυφαίου θηρευτή μπορεί να λειτουργεί σαν «σήμα κινδύνου», είτε επειδή:
• υποδηλώνει πρόσφατη παρουσία λύκων,
• μπορεί να προσελκύσει άλλους θηρευτές/σαρκοφάγα,
• είτε επειδή το θήραμα δεν μπορεί να αξιολογήσει άμεσα το πραγματικό ρίσκο.
Σημαντική λεπτομέρεια: μετά το έντονο επεισόδιο επίθεσης/φυγής, δεν καταγράφηκαν αγριόχοιροι στο σημείο για τουλάχιστον 5 εβδομάδες.
Τι σημαίνει αυτό «στο πεδίο» (και για τον κυνηγό)
Χωρίς υπερβολές και γενικεύσεις, η πρακτική ιδέα είναι μία:
ο φόβος αφήνει ίχνη στο χώρο.
Σε περιοχές όπου συνυπάρχουν λύκος–αγριόχοιρος, δεν επηρεάζει μόνο η άμεση παρουσία του θηρευτή, αλλά και:
• τα σημεία που «γράφουν» ως υψηλού ρίσκου,
• η πρόσφατη ένδειξη δραστηριότητας (οσμές/σημάδια/κουφάρια),
• και η συμπεριφορά αγέλης, ειδικά όταν υπάρχουν μικρά.
Αυτό μπορεί να μεταφραστεί σε μετακινήσεις, αποφυγές περιοχών και αλλαγές ρουτίνας που αξίζει να έχει κανείς στο πίσω μέρος του μυαλού του, είτε παρατηρεί είτε διαχειρίζεται πληθυσμούς.
Πηγή (επιστημονικό άρθρο)
Redondo-Gómez D. κ.ά. (2023), Top-predator carrion is scary: Fight-and-flight responses of wild boars to wolf carcasses, Ecology and Evolution (DOI: 10.1002/ece3.9911).
